Page 40 - Liseye Hoş Geldin - Kimya
P. 40
KİMYA
ÖRNEK ETKINLIKLER ÖRNEK ETKINLIKLER
BAĞLAM TEMELLİ SORU 2 (Atom ve Periyodik Sistem)
Altın Levha Deneyi ve Kütle Merkezi
Thomson, elektronları keşfettiğinde kütlesi çok küçük olduğu için atomu “artı yüklü bir kek içine homojen dağılmış eksi
tanecikler” şeklinde hayal etti. Yıllar sonra Ernest Rutherford, bu modeli test etmek için pozitif yüklü alfa (∝) parçacıklarını
çok ince bir altın levha üzerine gönderdi. Thomson’ın modeline göre bu artı yüklü parçacıkların atomun içinden neredeyse hiç
sapmadan düz geçmesi gerekiyordu.
Ancak deneysel sonuçlar şaşırtıcıydı. Parçacıkların %99’undan fazlası hiçbir engelle karşılaşmadan dümdüz geçerken çok kü-
çük bir kısmı levhaya çarpıp tam geriye yansıdı ya da çok büyük açılarla saptı. Rutherford bu deneyle artı yüklerin ve kütlenin
atomun içinde homojen dağılmadığını anladı.
Bağlamda sunulan bilgilerden hareketle aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Cevaplarınızda yaptığınız bilimsel çıkarımları bağlamda
verilen bilgi ve verilerle destekleyiniz, ulaştığınız sonuçları uygun gerekçelerle açıklayınız.
a. Altın levha deneyinin sonuçlarına göre parçacıkların “%99’dan fazlası sapmadan geçti.” gözleminden hareketle
atomun hacimsel yapısı hakkında hangi sonuca ulaşılır? Gözlemi kanıt olarak açıklayınız.
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................
b. Parçacıkların çok küçük bir kısmının tam geriye yansıması, atomdaki pozitif yük ve kütlenin dağılımı hakkında
Thomson’ın modelinden farklı olarak hangi sonuca ulaşılmasını sağlamıştır? Açıklayınız.
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................
c. Verilen deneysel bulgular dikkate alındığında bilim insanlarının atom modellerini neden değiştirdiğini açıklayınız.
Bu durum bilimsel bilginin doğası hakkında ne göstermektedir?
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................
40 LİSEYE HOŞ GELDİN
