Page 91 - TÜRK İSLAM SANATI TARİHİ 11

İSLAMİYET ÖNCESİ ORTA ASYA TÜRK SANATI

(1364) ve Edirne Üç Şerefeli Camii (1437-1447) yer almaktadır. Dinî ve dünyevi eğitimlerin
verildiği yapılardan Bursa Yıldırım (1391-1395) ve Merzifon Çelebi Sultan Mehmet (1414-
1417 ) medreseleri de bu dönemde inşa edilmiştir. Aynı dönemde inşa edilen Bursa
Osman Gazi Türbesi (1326), Kosova Sultan I. Murat Hüdavendigâr Türbesi (XIV. yüzyılın
sonu), Bursa Yeşil Türbe (1421) ve Bursa Sultan II. Murat Türbesi (1451) önemli yapılar
arasındadır. Erken Osmanlı Dönemi’nde dinî yapıların yanında sivil mimari kapsamında
değerlendirilen yapılar da inşa edilmiştir. Bunların önde gelenleri arasında Bursa Orhan
Gazi İmareti (1339), Uluabad Issız Han (1394), Edirne Çelebi Mehmet Bedesteni (1402-
1420), Bursa Yıldırım Dârüşşifâsı (1390-1395), Mudurnu Yıldırım Bayezit Hamamı (1382),
Makedonya Üsküp Fatih Sultan Mehmed Köprüsü (XV. yüzyıl ortaları) ve Edirne Sarayı
(1450-1451) yer almaktadır.
Adını minaresindeki renkli çinilerden alan İznik Yeşil Camii (1378-1392), boyuna
dikdörtgen planlı tek kubbelidir (Görsel 5.1). Ana cephe iki sütuna oturan üç sivri
kemerden oluşmakta, buradan son cemaat yerine geçilmektedir. Harim yine girişe benzer
olarak iki sütuna oturan üç sivri kemerle güneyi kare olacak şekilde ikiye ayrılmış ve bu
bölüm kubbe ile örtülmüştür. Kubbeye geçiş Türk üçgeni adı verilen prizmatik kuşakla
sağlanmaktadır. Yapının tek minaresi sırlı çinilerle kaplı tuğladan inşa edilmiştir (Görsel 5.2).

Görsel 5.1: Yeşil Camii, İznik Görsel 5.2: Yeşil Camii, minare
detay
Çok kubbeli camiler kategorisinde yer alan Bursa
Ulu Camii (1396-1399) Yıldırım Bayezid tarafından
külliye şeklinde yaptırılmıştır. Kareye yakın dik-
dörtgen planlı harimin üzeri on iki ayağın taşadığı
yirmi kubbeyle örtülmüştür. Bu kare birimlerin her
biri kubbe ile örtülmüştür. Çok kubbeli camilerin
en klasik ve en abidevi örneğidir. Yapıya, mihrap
ekseninde bulunan ana kapı dışında doğu ve batı
cephelerinden de girmek mümkündür. Orta ekse-
nin girişten ikinci kubbesinin üstü camekân olarak
açık bırakılmış ve altına çokgen havuz yerleştiril-
miştir. Avlusu bulunmayan caminin kuzey cephe
köşelerinde birer minare yer alır. Yapı, çok sayıda
tadilat görmüş ve geliştirilmiştir (Görsel 5.3). İç
mekânda görülen kalem işi süslemeler ve hatlar Görsel 5.3: Ulu Camii, Bursa
Osmanlının son dönemine aittir.

89