Page 125 - TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ

3. ÜNİTE

İbnülemin Mahmud Kemal İnal (Görsel 3.4), Sadrazam Yusuf Kâmil
Paşa’nın akrabası ve mühürdarı olan babası Seyyid Mehmet Emin Pa-
şa’nın meclisini devam ettirmiştir. Bu meclislere Tamburi Cemil Bey ve
Hacı Arif Bey gibi musikişinasların uğradığı göz önüne alındığında mec-
lisin yetmiş beş yıllık olduğu ortaya çıkar. Yekta Akıncı’nın Cerrahpaşa
ve Çiftehavuzlar’daki evinde Udî Cahit Özkan’ın vefatına kadar toplanan
meclisler, üç kuşağın musikişinaslarını bir araya getirmesi ve uzun ömür-
lü olması bakımından önemlidir. Amatör kemani olan dahiliye doktoru
Necmettin Hakkı İzmirli’nin önce Taksim sonra da Florya’daki evinde yir-
mi yıl boyunca sürdürdüğü meclislerde dönemin birçok değerli radyo ic-
racısı çalıp okumuştur. Necmettin Hakkı İzmirli’nin kardeşi Lebibe İhsan
Sezen ile birçok plak dolduran Neyyire İpekçi’nin 1940’tan 1975’e kadar
Maçka ve Yeniköy’deki evinde devam eden meclisler, zamanın seçkin ic-
racılarını düzenli olarak bir araya getirmiştir. Görüldüğü gibi musiki mec-
lisleri düzenli ve sürekli olduğu müddetçe iz bırakmıştır.
20. yüzyılın başlarında açılan ve sayıları zamanla artan musiki mec- Görsel 3.4: İbnülemin Mahmud Kemal İnal
lisleri bugünkü musiki cemiyetlerinin temellerini oluşturmuştur. Bu
meclislere devam ederek musiki ile uğraşan, farklı bir konuda veya akademik branşta eğitim almış ancak musiki
icrasını ve icracılığını meslek edinen insanların birçoğu radyolarda, üniversitelerin Türk müziği korolarının kuru-
luşunda, Kültür Bakanlığına bağlı klasik Türk müziği korolarının kuruluşunda ve icralarında, Türk Müziği Devlet
Konservatuvarının kuruluşunda, eğitiminde ve uygulamalarında resmî görevler alarak Türk müziğini yaşatmaya,
deneyim ve tecrübelerini aktarmaya devam etmiştir.
Yaren Sohbetleri
Yaren sohbeti, yarenler arasında gizli, yemekli, geleneksel
normlara bağlı kalınarak müzik eşliğinde yapılan sosyal top-
lantıdır (Görsel 3.5). Yaren sohbetleri şu şekilde gerçekleştirilir:
Her yıl 15 Aralık’tan sonra, Çankırı’da esnaf teşkilatına (Ahilik)
üye olan gençler toplanarak ön tasarı hazırlarlar. Bu tasarı, gö-
rüşülür ve oylanır. Bölgenin ünlü, sözü geçen yaşlıları arasın-
dan iki büyük seçilir. Bu yaşlılar için seçilmiş olmak bir onurdur.
Gençlerin yaptıkları bu seçim bir saygı ve bağlılık göstergesi-
dir. Bu nedenle yaşlıların sonucu kabul etmesi zorunludur. Se-
çimi yapan gençlere yaren, seçilmiş olan yaşlı büyüğe yaren
başı, yaren başına yardımcı ikinci sözü geçen büyüğe yaren
kâhyası adı verilir. Görsel 3.5: Yarenlik
Ahi olmayanlar bu toplantıya giremezler. Ahilik teşkilatı, erlik esasına ve fütüvvete dayanmaktadır. Ahilikte
insanlara kardeşçe duygular beslemek ve yardımcı olmak esastır.
Bu sohbette çalgı olarak on iki telli santur, gırnata, keman, zilli maşa, zilli tef, kaşık, fincan ve ut kullanılır. Çalgı-
cılar sohbet yerine erkenden gelerek yemeklerini yer, yarenler toplanınca da çalmaya başlarlar. Yaren sohbetlerin-
de genellikle şu eserler seslendirilir: Yine Akşam Oldu, Yüzüğümün Allı Pullu Taşı Var, Evlerinin Önü Çepçevre Avlu,
Aşkın Çakmağını Sineme Saldın, Sabahın Seher Vaktinde Görebilsem Yârimi, Kalk Gidelim Karataşa Yokuşa, Kömür
Gözlüm Günün Geçti Zar İle, Kavağın Dalın Bir Danem, Yoluna Canım Adadım, Genç Osman türküsü, Çuhacıoğlu
peşrevi, fasıl girişleri ve taksim;

Mahim gelir güle güle
Hoşnutu yanında bile
Sarılayım ince bele
Sekişin Mahime benzer
Gezişin Şahi’ me benzer

sözleriyle okunan eser sohbetin eksilmez bir parçasıdır.

TÜRK MÜZİĞİ EĞİTİM KURUMLARI 123