Page 127 - TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ

3. ÜNİTE

CESUR ÇAM İLE RÖPORTAJ
1981 yılında Malatya’nın Hekimhan ilçesine bağlı Bahçedamı köyünde dünyaya gelen Cesur Çam, ilkokulu
köyünde okumuştur. On üç yaşında köyünden ayrılan Çam, ortaokulu Mersin’de, lise eğitimini ise Malatya’da
tamamlamıştır. Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinden mezun olduktan sonra Mersin
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde yüksek lisans yapmıştır. Hâlen Kocaeli’de bir devlet okulunda grafik
ve fotoğraf öğretmenliği yapan Çam’ın Türk kültür ögeleriyle ilgili çalışmaları bulunmaktadır.

H. Uğur Dağlı : Geleneksel Türk kültür ögelerinden “kış yarısı” ile ilgili bildiklerinizi bizimle paylaşır
mısınız?
Cesur Çam : Rumi takvimle örtüşen “köylü hesabı”na göre kışın ilk 40 günü “zahmarı”, sonraki 40
günü “zahmatı”dır. Zahmarı 21 Ocak gününe kadar sürer. 21 Ocak günü “kış yarısı”
kabul edilir. Kış yarısından sonra kış şiddetlenir. 21 Ocak’ta kış yarılandığı için “kış
yarısı” adı verilen bir tören düzenlenir (Görsel 3.8). Gençler üstlerine Arap, dilenci,
cadı, gelin, damat giysileri gibi değişik giysiler giyerek evlerin kapılarını çalarlar. Ev
sahipleri gençleri içeri alır. İçeri giren gençler

Hayadan huyadan
Yılan aktı kayadan
Verenin bir oğlu olmuş
Vermeyenin bir kel kızı
Allah da onu elinden almış

manisi eşliğinde oyun oynamaya başlarlar.
Ev sahipleri gençlerin torbasına yağ, un, ceviz gibi yiyecekler koyarlar. Gençler
bütün evlerden bu şekilde yiyecek toplayıp bir eve toplanırlar. Yiyecekler bir araya
getirilerek kömbe ve bulgur pilavı yapılır. Bu yiyecekler birlikte yenir. Toplanan
yiyecekler fazlaysa paraya çevrilerek köyün ihtiyaçları için kullanılır. Bu sırada
oyunlar devam eder. Birkaç kişi şalvar giyerek gelin olur, davul zurna ile oynayarak
köyü dolanırlar. Köy halkı ise evlerine gelen kış yarıcılara, para veya erzak vererek bu
eğlenceye ve geleneğe katkılarını sunarlar. Gelini birisi kaçırırsa o kişi kış yarıcılara
bir şey vermeyebilir. Bir kişi yüzünü boyayıp keçi kılından sakal bıyık yaparak “Arap”,
diğer bir kişi de koyun yününden sakal bıyık yaparak “kadı” olur. Kadı ve Arap gelinleri
korumakla görevlidir. Ellerindeki kayış ve urganlarla hem oyun oynarlar hem de
bunları gelinleri korumak için kullanırlar. Oynanan oyunlar ve çekilen ziyafetten sonra
kış yarısı sonlandırılır.

Görsel 3.8: Kış yarısı

TÜRK MÜZİĞİ EĞİTİM KURUMLARI 125