Page 50 - TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ

2. ÜNİTE

7. ETKİNLİK
Score GÖKTÜRK SU MELODİSİ
Köktürk Döneminde Dunhuang müzik notasyonunda yazılmış olan melodinin bugünün notasyonuna
aktarılmış şeklini çalınız. Melodik yapı hakkındaki fikirlerinizi sınıfınızdaki arkadaşlarınızla paylaşınız.
SU DAVULU MELODISI
Uyarlayan: Chen Ying Shi
# # # 4
& 4 . . Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï # Ï Ï j Ï # Ï
Ï Ï Ï Ï Ï Ï . Ï Ï Ï

5
# # # 3 5
& Ï Ï Ï # Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï 4 Ï Ï Ï Ï Ï Ï 4 ú ú Ï Ï
ú
ú

9
# # 4
& # 4 Ï Ï Ï # Ï Ï Ï . Ï Ï j Ï Ï # Ï Ï Ï Ï # Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï

13 #
# 3 4
& # 4 Ï Ï Ï Ï Ï Ï 4 Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï # Ï Ï Ï Ï Ï Ï Ï
Ï

17
# # 5
& # Ï Ï Ï Ï 4 Ï Ï Ï Ï Ï
ú Ï Ï Ï Ï Ï # Ï Ï Ï Ï Ï # Ï Ï Ï

21 1. 2.
# # 4 3
& # 4 Ï Ï Ï Ï . . 4
ú Ï Ï Ï Ï Ï # Ï Ï Ï Ï Ï # Ï Ï . ú Ï Ï . ú

Köktürklerde kopuzun yanı sıra ıklığ denilen yaylı bir kopuz geliştirilmiştir. Kahramanlık ve destan müzikleri
ıklığ ve telli kopuz çalan ozanlar tarafından yapılmış, göçebe müzik tarzı yarı göçebe olmaya başlamıştır (Görsel
2.6).
Köktürkler Döneminde İpek Yolu’nun sağladığı kültürel zenginliğin müzikte de etkisini göstermesiyle büyük
Türk müzikçileri yetişmiştir. Bu müzikçilerin en ünlülerinden biri olan Sucup Akari, 560’lı yıllarda 12 perdeli Türk
müziği ses sistemini Çinli müzikçilere tanıtmıştır.

BİLGİ NOTU
• Çin kaynaklarına göre Köktürkler Döneminde birçok teorisyen, besteci ve müzisyen davet üzerine
Çin’e gitmiştir. Bu müzisyenlerin en önemlilerinden biri de Sucup Akari’dir. Sucup Akari, içinde
©
bulunduğu müzisyen grupla “Dunhuang” adı verilen notasyonu Çin’deki müzisyenlere öğretmiştir.
Müzik teorisyeni, şarkıcı ve berbab ustası olan Akari, Çin’de konserler ve dersler vermiştir. O dönemde
Çin’ in başkenti olan Changan’da müzik öğretimi ile ilgilenmiştir. Geliştirdiği “12 Melodi Ses Kanunu”
Çin müziğinde devrim yapmış, etkisi Japonya’ya kadar ulaşmıştır. Sucup Akari sayesinde Çin’in
en büyük ailelerinden biri olan Sui hanedanında Türk müzik sistemi yaygın bir hâl almıştır. Sucup
Akari’nin Çin müzisyenlerinin şefi ünvanını alması da onun Çin müziğine etkisini gösteren bir örnektir.

48 TÜRK MÜZİĞİNDE DÖNEMLER