Page 20 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

1. ÜNİTE

BİLGİ NOTU

Flüt, davul, tef ve lir benzeri çalgılar Sümerler tarafı ndan bulunmuştur.

ARAŞTIR - PAYLAŞ

İlk Çağ uygarlıklarına ait ilginizi çeken çalgılarla ilgili araştı rma yapınız. Edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınız ile paylaşınız.

1.2. İlk Çağ Uygarlıklarında Müzik

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

İlk Çağ uygarlıklarında sanatı n diğer alanları ile müzik arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.

1.2.1. Mezopotamya Uygarlıklarının Müzik Anlayışı

Dicle ve Fırat nehirleri arasında yer alan, tarihte verimli toprakları ile adından söz etti ren bölgeye Mezopotamya denir.
Mezopotamya MÖ 4000’li yıllardan iti baren birçok uygarlığın yerleşim yeri olmuştur. Mezopotamya uygarlıklarından Sü-
merler, Akadlar, Kaldeliler, Urlar, Babiller ve Asurlularda müzik hayatı n içinde geniş bir yer tutmuştur (Görsel 1.10). Öyle ki
din adamlarının tapınaklarda müzikle ilgili işlerle uğraşıp zamanlarının önemli bir kısmını müziğe ayırdıkları bilinmektedir.

Babiller telli, vurmalı ve üfl emeli çalgıları ustalıkla kullanmışlardır. Ses
aralıkları ile mevsimler arasında bir bağlantı olduğunu düşünmüş ve bu
bağlantı yı kuramsallaştı rarak müzik teorilerine yansıtmışlardır. İlkbahar ile
sonbahar arasının 4’lü aralığa, ilkbahar ile kış arasının 5’li aralığa, ilkbahar
ile yaz arasının da 8’li aralığa uygun olduğu görüşünü ortaya koymuşlardır.

Kaldeliler Dönemi’nde bir bandonun kurulduğu, kurulan bu bandoda
üfl emeli ve telli çalgıların kullanıldığı bilinmektedir.
Sümerlerde müzik son derece önemlidir. Tapınaklarda, düğünlerde,
bayram ve cenaze törenlerinde müzik ciddi bir yere sahip olmuştur. Bu tö-
renlerde hem kadın hem de erkek müzisyenler görev almıştı r.
Görsel 1.10: Mezopotamya uygarlığında müz�k
1.2.2. Mısır Uygarlığında Müzik Anlayışı

Mısır uygarlığı; Eski Krallık (MÖ 2800-2000), Orta Krallık (MÖ 2000-
1600), Yeni Krallık (MÖ 1600-1100) ve Geç Krallık (MÖ 771-332) olmak
üzere dört döneme ayrılmaktadır. Eski Krallık Dönemi’nde saray ve tapınak
müziği ile halk müziği birbirinden ayrı tutulmuştur (Görsel 1.11). Bu dönem,
müzikte perde bilincinin gelişti ği dönem olarak bilinmektedir. Müziğin ilk
kez hecelerle adlandırılması bu dönemde gerçekleşmişti r. Ayrıca kazılarda
bulunan fl üt kalıntı ları, dönem eserlerinde büyük aralıklı gamların kullanıl-
dığını ortaya koymuştur. Orta Krallık Dönemi’nde çalgı yapımında kullanılan
değerli malzemeler, çalgıların gelişmesine ve ses olgunlaşmaları ile tonalite
farklılıklarının oluşmasına zemin hazırlamıştı r. Yeni Krallık Dönemi’nde ordu Görsel 1.11: Mısır uygarlığında müz�k
müziği gelişmiş ve canlanmıştı r. Yine bu dönemde deniz kabuklarından yapı-
lan ziller, farklı davul çeşitleri ve metal ziller daha da gelişmişti r. Geç Krallık Dönemi, eğlence müziğinin gelişti ği bir süreç
olmuştur. Bu dönemde kadın dansçı ve müzisyenler farklı dans çeşitleri ile dansa ve müziğe katkı sağlamıştı r.

18 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ