Page 54 - Coğrafya Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
COĞRAFYA
10.SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Zaman Makinesi: Geçmişten Geleceğe Bir Yerleşim Yeri Tasarla!

Konu Yerleşmelerin Kuruluşu ve Gelişimi
Bu etkinlikte öğrencilerin yerleşmelerin yer seçimi ve gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri
Öğrenme Hedefleri açıklayabilmeleri, harita kullanarak uygun yerleşim alanlarını değerlendirebilmeleri ve sür-
dürülebilir yerleşme bilinci geliştirebilmeleri hedeflenmektedir.
Disiplinler Arası Tarih (tarih öncesi yerleşimler), çevre bilimi (sürdürülebilirlik, korunan alanlar), şehir planla-
Bileşenler ma (yerleşim tasarımı), sosyoloji (toplumsal ihtiyaçlar).
Türkiye fiziki haritaları, rol kartları, A3 kâğıdı/beyaz yazı tahtası, keçeli kalemler, yapıştırıcı,
Materyaller
makas, Göbeklitepe/Çatalhöyük ve Salda Gölü görsel/bilgi dosyaları, internet erişimi.
Süre 2 ders saati
Sorgulamaya Dayalı Öğrenme: Öğrencilerin fiziki özellikler, iklim, toprak gibi sorulara ken-
Etkinlik Açıklaması di araştırmalarıyla yanıt arar
Grafik Düzenleyiciler: Kroki, harita üzerinde yerleşim planı oluşturulur.

Birinci Aşama
Öğretmen sınıfa girer: "Merhaba genç kâşifler! Bugün sıra dışı bir görevimiz var. Bir zaman
makinesi icat edildi ve sizler, tarihin farklı dönemlerinden gelen birer yerleşim uzmanısınız.
Amaç, size verilen bölgeyi analiz edip, buradaki yerleşmenin yer seçimi, kuruluşu ve gelişi-
minde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilmektir.
Öğrenciler "Zaman Kâşifi" gruplarına ayrılır (FÖOD-ÖMO1).
Her gruba bir "Zaman Makinesi Rol Kartı" dağıtılır. Her kartta farklı bir dönem ve karakter
tanımı vardır:
1. Grup:
Neolitik Dönem Kaşifleri (Örneğin: Siz bir avcı-toplayıcı topluluğun liderisiniz. Göçebe ha-
yattan yerleşik hayata geçmek istiyorsunuz. Su, güvenlik ve avlanma alanları sizin için ha-
yati öneme sahip.)
2. Grup:
Tunç Çağı Tüccarları (Örneğin: Siz zanaatkâr ve tüccarlarsınız. Madenleri işliyor ve diğer
yerleşimlerle ticaret yapıyorsunuz. Ulaşım yolları ve ham madde kaynakları birinci önceli-
Uygulama Aşamaları
ğiniz.)
3. Grup:
Osmanlı Devleti Kervancıları (Örneğin: Siz bir kervanın rehberlerisiniz. Ticaret yolları üze-
rinde güvenli, konaklamaya uygun bir yerleşim yeri kurmak istiyorsunuz.)
4. Grup:
21. Yüzyıl Sürdürülebilir Yaşam Planlamacıları (Örneğin: Siz modern şehir plancılarısınız.
Teknolojiyi kullanarak, doğaya en az müdahaleyle sürdürülebilir bir yerleşim yeri/alanı kur-
mak istiyorsunuz. Ekolojik denge sizin için çok önemli.) (ÜFD1).
Ikinci Aşama
Gruplar Türkiye Fiziki Haritası üzerinde işaretlenmiş farklı coğrafi özelliklere sahip bir böl-
geyi incelemeleri için görevlendirilir (Örneğin: Bir grup Çatalhöyük civarı (Konya Ovası), bir
grup Karadeniz kıyısı, bir grup Doğu Anadolu dağlık bölgesi, bir grup Ege kıyısı).
Gruplar, kendi rollerinin ihtiyaçlarını ve karakteristiklerini düşünerek, kendilerine verilen böl-
geyi analiz edecek ve bir yerleşme yeri seçecektir (SFÜDD1). Yerleşme bölgesi incelenir-
ken aşağıdaki sorular ve benzerleri kullanılabilir.

56 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ