Page 107 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK 9. SINIF

ETKINLIK 10

TEMA: ENERJI
Etkinliğe FIZ.9.4.3. Hâl değiştirme sıcaklığında bulunan saf bir maddenin hâl değiştirmesi için alınan
Dönüştürülecek veya verilen ısı miktarının bağlı olduğu değişkenler hakkında bilimsel çıkarım yapabilme
Öğrenme Çıktıları

a) Hâl değişimini etkileyen nitelikleri tespit eder.
Basamaklandırılmış b) Hâl değişimini etkileyen niteliklerle ilgili veri toplayıp kaydeder.
Bilgi Birimleri
c) Saf maddelerde hâl değişimini etkileyen nitelikler ile ilgili topladığı verileri yorumlayarak
matematiksel model aracılığıyla değerlendirir.
Ön Koşul Beceriler/ Öğrencilerin, grafik okuma ve çizme, deney tasarlama ve yürütme, verileri sistematik olarak
Temel Kabuller kaydetme ve analiz etme becerilerine sahip oldukları kabul edilir.

Tema Bazlı Öğrenci Uygulamalı deneyime ihtiyaç duyan öğrenciler, somut gözlemlerle soyut matematiksel modeli
Ihtiyaçları ilişkilendirmede desteğe ihtiyaç duyabilirler.
Farklılaştırma Alanları

“Hâl değiştirme sıcaklığında bulunan bir maddeyi eritmek için gerekli ısı
miktarı ile madde miktarı arasında nasıl bir ilişki olabilir?” sorusu ile öğ-
Soyutluk (İFS)
renciler soyut düşünür ve madde miktarı ve maddeyi eritmek için verilmesi
gereken ısı miktarı arasındaki ilişkiyi tartışır.
İFK1: Buzun erimeye başlaması için gerekli toplam enerjiyi hesaplarken
buzun ilk sıcaklığını -10 °C alarak öğrencinin 0 °C’ye gelene kadar ihtiyacı
olan enerjiyi de dikkate alması sağlanır.

Karmaşıklık (İFK) İFK2: Öğrencilere “Sıfır derecenin altındaki her su buz mudur?” sorusu
sorularak cevaplar analiz edilir. Bu soruya çoğu öğrenci “Evet” diyecektir.
Ancak onlara, sıcaklığı -5 °C ve -10 °C olmasına rağmen hala sıvı halde
Içerik kalan bir su şişesi videosu izlettikten sonra bunun nasıl gerçekleşebilece-
ği sorgulatılır.
İFÇ1: Öğrenciler, deneyden elde ettikleri kütle-süre grafiğinin eğimini ana-
liz ederek eğim ve hâl değişimi ısısı (L) arasındaki matematiksel ilişkiyi
çıkarabilir.
Çeşitlilik (İFÇ) İFÇ2: Öğrenciler, hâl değiştirme ısısının madde cinsi ve saflık durumuna
bağlı bir nicelik olduğunu kavrayarak fiziksel hâl değişimleri ile kimya di-
siplinindeki moleküler yapı ve saflık kavramları arasında disiplinler arası
ilişki kurabilir.
Öğrenciler bağımlı, bağımsız ve kontrol değişkenlerini belirleyerek siste-
Organizasyon (İFO)
matik bir deney planı oluşturur; verileri tablo ve grafiklerle organize eder.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 109