Page 108 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI - ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK
9. SINIF

Phet simülasyonu(https://meb.ai/I5kDJo) üzerinden katı, sıvı ve gaz hâl-
Üst Düzey deki moleküler hareketleri gözlemleyen öğrencilerden hâl değişiminde
Düşünme sıcaklığın neden sabit kaldığını moleküller arası bağ enerjisi ve kinetik
(SFÜDD)
enerji değişimleri açısından eleştirel olarak analiz etmeleri istenir.

Açık Uçluluk/ Öğrenciler, farklı kütlelerdeki buzların erime sürelerini ölçerek elde ettikle-
Süreç
İlerletici Süreç ri verilerden (Q/m) oranını çıkarır ve bu oranın hâl değiştirme koşullarında
(SFAU) matematiksel modelin bir bileşeni olduğunu keşfeder.
Öğrenciler, farklı kütlelerdeki buzların erime sürelerini ölçerek gözlem-
Keşifçi Öğrenme lerinden elde ettikleri verilerle (Q/m) matematiksel modelin bir bileşenini
(SFKÖ)
keşfeder.
Öğrenciler, “iddia-kanıt-gerekçe” ilişkisi kurarak hâl değişimi sırasında sı-
Akıl Yürütme/
caklığın neden sabit kaldığını moleküler düzeyde açıklar ve bu açıklamayı
Kanıtlama (SFAY)
deney verileriyle destekler.
Seçimde Özgürlük Öğrenciler su ve etil alkol örneğine bağlı kalmayıp farklı maddeler için de
(SFSÖ) aynı soruya cevap arayabilirler.
Araştırma Öğrencilerin veri toplama biçimi (tablo, grafik, dijital araçlar) grup tercihle-
Yöntemleri rine göre farklılaştırılır.
(SFARŞ)
Gruplar, deney sonuçlarını karşılaştırarak farklı kütle ve madde türlerine
Grup Etkileşimi ait veriler üzerinden ortak genellemelere ulaşır; fikir alışverişi yoluyla ak-
(SFGE)
ran öğrenmesi gerçekleşir.
Soğuk zincir taşımacılığında buz kalıplarının daha uzun süre erimemesi
Gerçek Hayat için hangi fiziksel önlemler alınmalıdır? Aynı kütlede ancak farklı madde
Problemleri cinslerine sahip soğutucu maddelerin tercih edilmesi süreci nasıl etkiler?
(ÜFGHP)
Öğrenciler bu problem üzerinden çözüm önerileri geliştirir.
Öğrenciler, deneyden elde ettikleri verileri kullanarak kütle-ısı ilişkisini ve
Ürün Sentez Ürün hâl değiştirme ısısı kavramını açıklayan grafikler, matematiksel modeller
(ÜFSÜ)
ve kısa açıklayıcı metinlerden oluşan bir infografik hazırlayabilirler.
Öğrenciler, hâl değiştirme ısısı ve ısı sığası kavramlarını yalnızca deney
Dönüşümler (ÜFD) bağlamında değil yalıtım, enerji verimliliği ve gıda muhafazası gibi farklı
gerçek yaşam durumlarına uyarlayarak yorumlar.
Etkinlik, güvenli ve kontrollü bir laboratuvar veya sınıf ortamında gerçek-
leştirilir. Ortam; deney yapmaya, ölçüm almaya ve grup tartışmalarına
Ortamın Tanımı ve olanak sağlayacak şekilde düzenlenir. Öğrenme ortamının bu şekilde ya-
Önemi (FÖOD-OTÖ)
pılandırılması, öğrencilerin aktif katılımını artırarak hâl değişimi sürecinin
Fiziksel deneysel olarak anlamlandırılmasını sağlar.
Öğrenme Ortamı Öğrenciler, deneyde kullanılacak madde türünü, kütle miktarını ve veri
Düzenlemeleri Tercihler (FÖOD-T)
sunum biçimini (tablo, grafik, dijital sunum) seçme özgürlüğüne sahiptir.
Öğrenen Merkezli Etkinlik sürecinde öğrenciler aktif rol alır, öğretmen rehber ve kolaylaştırıcı
Ortamlar (FÖOD- konumundadır. Öğrenciler deney tasarlama, veri toplama, analiz etme ve
ÖMO) sonuç çıkarma aşamalarını yürütür.

110 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ