Page 35 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI - ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK
9. SINIF

İFK1: Öğrencilerden birden fazla alt dalı aynı projede ilişkilendirmeleri is-
tenebilir.
Örneğin, roket → mekanik + termodinamik + malzeme bilimi.
Karmaşıklık (İFK) İFK2: Öğrencilerden sadece bir proje değil, o projenin farklı bilimsel alan-
larla nasıl entegre olacağını düşünmeleri istenebilir.
Örneğin kuantum radar → fizik (kuantum mekaniği) + bilgisayar bilimi (ku-
antum hesaplama) + elektrik mühendisliği (sinyal işleme)
Öğrencilerden sadece teknik değil, sosyal, sanatsal veya çevresel etkileri
Çeşitlilik (İFÇ) olan projeler düşünmeleri istenebilir. Örneğin, “savaş yerine barış amaçlı
yapay zekâ tabanlı savunma teknolojileri”
Öğrenciler projelerini sadece “teknoloji üretmek” değil, temel bilimsel kav-
ramlarla bağlantı kurarak sunabilir.
Organizasyon (İFO) Örneğin “kuantum dolanıklık → kuantum radar sistemi” veya “termodina-
mik → yakıt verimliliği yüksek motor”.
Böylece fikirler temel kuramlar etrafında organize edilebilir.
Araştırmaya, kurumlarda çalışan veya tarihte benzer projeler geliştirmiş
Seçkin Kişiler öncü bilim insanlarının yaşam öyküleri dahil edilir.
(İFSK) Öğrenciler sadece teknolojiyi değil, o teknolojiyi geliştiren kişilerin hangi
zorluklardan geçtiğini öğrenir.
Öğrencilere “Bu projelerin ülke güvenliği, çevre ve ekonomi üzerindeki
Üst Düzey olumlu/olumsuz etkilerini analiz edin.”
Düşünme
“Farklı kurumların çalışmalarını karşılaştırarak hangi teknolojinin gelecek-
(SFÜDD)
te daha etkili olacağını değerlendirin.” gibi ek sorular yöneltilir.
SFAU1: “Radar için elektromanyetizma gerekir.” “Roket için mekanik ve
termodinamik önemlidir.” gibi fikirler söylemesi konusunda yönlendirir.
Açık Uçluluk/ SFAU2: Öğrencilere “HAVELSAN ve ROKETSAN’ın geliştirdiği teknolojile-
İlerletici Süreç rin hangi alanlarda kullanılabileceğini düşünün.” sorusu yöneltilir. (Burada
(SFAU) birçok doğru cevap olabilir: savunma, sağlık, ulaşım, eğitim, iletişim vb.)
Sonrasında “Bu alanlardan hangisi Türkiye’nin geleceği için en kritik ola-
bilir?” diye sorularak tekil düşünmeye geçilir.

Öğrencilere sadece genel çerçeve sunulur, içerik düzenini ve bilgi yapı-
Süreç landırmasını kendileri keşfederek tasarlamaları beklenir.
Keşifçi Öğrenme
Örneğin; hangi görseli hangi başlığın yanına koyacakları, hangi projeyi
(SFKÖ)
hangi fizik alt dalıyla ilişkilendirecekleri, tamamen öğrencilerin kendi ke-
şiflerine bırakılır.
Öğrencilerden sadece tahmin yapmak değil, neden öyle düşündüklerini
Akıl Yürütme/ de açıklamaları istenir.
Kanıtlama
Örnek: “Radar elektromanyetizma ile ilgilidir, çünkü dalga yayılımı ve yan-
(SFAY)
sıması kullanılır.”
Öğrenciler görevleri kendi tercihlerine göre seçer. Örneğin biri yazmayı
sevdiği için “yazar” olur, diğeri görsel tasarımda yetenekli olduğu için “ta-
Seçimde Özgürlük
sarımcı” rolünü alır.
(SFSÖ)
Böylece bireysel ilgi ve güçlü yönler öğrenme sürecine yansıtılır. Öğrenci-
nin kararlarına ve tercihlerine tolerans gösterilir.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 37