Page 138 - Tarih Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TARİH
10. SINIF

IFSK 1: Öğrencilerin, İslam medeniyetine katkı sunan farklı kültürlere ait
seçkin kişileri örneklerle ifade etmeleri sağlanabilir. Örneğin:
Türk ¡ İbn Sina
Türk ¡ Farabi
Türk ¡ Biruni
Arap ¡ İbn Rüşd
Öğretmen öğrenciye “Günümüzde yeni bir ‘medeniyet sentezi’ oluşturula-
Seçkin Kişiler cak olsaydı, hangi kültürel unsurlar ve hangi bilim insanı modeli merkeze
alınmalıdır?” sorusunu sorabilir.
(İFSK)
IFSK 2: Öğrencilerden ele aldıkları bilim insanlarını yalnızca biyografik
bilgilerle tanıtmalarını değil neden “seçkin” kabul edilebileceklerini açıkla-
malarını istenir. Örneğin bir öğrenci, Ali Kuşçu’nun yalnızca bir astronom
olduğunu söylemek yerine, çalışmalarının Osmanlı’daki bilim anlayışını
nasıl etkilediğini tartışır. Öğrencilerden, bu kişilerin katkılarını dönemin ih-
tiyaçları ve koşullarıyla ilişkilendirerek değerlendirmeleri beklenir. Öğret-
men öğrenciye “Seçtiğiniz bilim insanının 21. yüzyılda hâlâ tanınmasının
ve adının bilinmesinin temel nedeni nedir? Cevabınızı, bu kişinin çalış-
malarının yaşadığı dönemin ihtiyaçlarına verdiği yanıtlar ve bilime kalıcı
etkileri üzerinden açıklayabilir misin?” sorusunu sorabilir.
SFÜDD 1: “Bilim dili Arapça olmasaydı Osmanlı bilim dünyası nasıl şe-
killenirdi?” sorusu öğrencilere yöneltilerek öğrenciler yaratıcı düşünmeye
Üst Düzey
Düşünme teşvik edilir.
(SFÜDD) SFÜDD 2: Öğrenciler ele alınan konuyla ilgili alternatif durumlar ve ola-
sı sonuçlar üzerine düşünmeye yönlendirilir. Örneğin öğrencilerden, Os-
manlı’da bilim insanlarının desteklenmediği bir durumda bilimsel gelişme-
lerin nasıl şekillenebileceğini tartışmaları istenir.
SFAY 1: Öğrencilerden yaptıkları açıklamalarda yalnızca görüş belirtme-
leri değil bu görüşleri kanıtlarla desteklemeleri istenir. Örneğin bir öğrenci,
“Osmanlı’da bilim dili Arapçadır.” ifadesini kullanırken farklı kültürlerden
bilim insanlarının aynı dili kullanmasının bilgi üretimini ve aktarımını nasıl
Akıl Yürütme/ kolaylaştırdığını örneklerle açıklar.
Kanıtlama (SFAY)
SFAY 2: Öğrencilerden verdikleri doğru-yanlış yanıtları yalnızca işaretle-
Süreç melerini değil, neden doğru ya da yanlış olduğunu kısaca açıklamalarını
istenir. Örneğin bir öğrenci, yanlış olduğunu düşündüğü bir ifadeyi hangi
bilgiye dayanarak değerlendirdiğini belirtir.
Öğrencilerden araştırma sürecine başlamadan önce nasıl bir yol izleye-
ceklerini planlamaları istenir. Örneğin öğrencilerden, hangi kaynağın ne
Araştırma tür bilgi sağlayacağını belirlemeleri, metin, harita ve görselleri farklı amaç-
Yöntemleri larla kullanmaları beklenir. Öğrenciler, araştırma sürecinde elde edilen bil-
(SFARŞ)
gilerin güvenilirliğini tartışarak hangi bilginin çalışmaları için daha uygun
olduğuna karar vermeleri teşvik edilir.
Uzman rolü verilen öğrenciler kendi grubunun bulgularını başka gruplar-
la paylaşabilirler, farklı grupların çalışmalarına geri bildirim verebilirler.
Grup Etkileşimi Gruplar arası etkileşim sağlanarak öğrenme sürecinin zenginleştirilmesi-
(SFGE)
ne ihtiyaç duyan öğrencilerin farklı alanlardaki çalışmalar arasında ilişki
kurmaları desteklenebilir.

140 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ