Page 48 - Türk Dili ve Edebiyatı Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
10. SINIF

IFÇ1: “Kelimelerin ritmi” sorusu tartışılırken öğrencilerden bu ritmi sadece
edebiyatla değil müzikteki vuruşlar (tempo) ve matematikteki fraktal yapı-
Çeşitlilik (IFÇ) larla ilişkilendirmeleri istenebilir. Örneğin, bir şiirin hece ölçüsü ile bir şar-
kının zaman imzası arasındaki matematiksel benzerlikler üzerine disiplin
dışı bir inceleme yapılır.
IFO1: Tüm etkinlikler “ritim” kavramı etrafında kurgulanmıştır. Bu orga-
nizasyon, kavram bütünlüğünü koruyarak öğrencinin odaklanmasını ko-
Organizasyon (IFO)
laylaştırır. Istenilirse “ritim” kavramı etrafında bir kavram haritası oluştu-
rulabilir.
IFSK1: Tanpınar’ın “Beş Şehir” ve “Huzur”daki musiki temelli ritim anla-
yışı ile Fuzuli’nin “Su Kasidesi”ndeki aruz ve anlam ritmi karşılaştırılabilir.
Seçkin Kişiler Öğrencilerden bu iki seçkin kişinin farklı yüzyıllarda yaşamalarına rağmen
(IFSK)
“insan ruhunun ritmini” yakalamadaki ortak dehalarını, kullandıkları meta-
forlar üzerinden analiz etmeleri istenebilir.
SFÜDD1: “Eğer söyleşide bahsedilen ritim unsuru metinden tamamen
Üst Düzey çıkarılsaydı (neden), bu durum edebî düşüncenin kitlelere ulaşma hızını
Düşünme ve kalıcılığını (sonuç) nasıl zayıflatırdı?” problemi üzerinde akıl yürütme
(SFÜDD)
yapmaları istenir.
Açık Uçluluk/ IFO1: Dinlenen metinlerden birden fazla çözüm yolu üretmeleri istenir.
Ilerletici Süreç Bu, öğrencilerin yaratıcı düşünmesine ve farklı yorumları kabul etmesine
(SFAU) imkân verir.
SFKÖ1: Öğrenciler; Audacity gibi araçlarda bir divan şiiri beyitini, bir ser-
Süreç best şiiri ve bir söyleşi kesitini yan yana açarlar. Ses dalgalarındaki genlik
Keşifçi Öğrenme (yükseklik) ve frekans (sıklık) değişimlerini inceleyerek hangi türün daha
(SFKÖ)
düzenli, hangisinin daha kaotik bir görsel örüntüye sahip olduğunu gözlem
yoluyla raporlayabilirler.
Seçimde Özgürlük SFSÖ1: Öğrencilerden çalışmalarını sunarken yazılı metin dışında bir
(SFSÖ) ürün seçmeleri istenebilir: şiir, kısa öykü, karikatür, ya da kısa bir video.
Grup Etkileşimi SFGE1: “Düşün-eşleş-paylaş” ve “canlandırma” teknikleriyle iş birliği ya-
(SFGE) pılır. Bu yöntem, sosyal öğrenmeyi ve fikir paylaşımını güçlendirir.

Gerçek Hayat ÜFGHP1: Ritim bozulduğunda günlük yaşamda yaşanan sorunların tartı-
Problemleri şılması, öğrencilerin öğrenilen bilgiyi hayata uyarlamasını sağlar.
(ÜFGHP)
ÜFGAK1: Ürünlerin sınıftan farklı olarak okul kütüphanesi veya diğer sınıf-
Gerçek Alıcı Kitle
larda sunulması, öğrencilerin daha geniş bir kitleye hitap etmesine olanak
(ÜFGAK)
tanır.
Ürün
Ürün ÜFÜD1: Rubriklerle yapılan değerlendirme, öğrencilerin ürünlerinin nes-
Değerlendirmesi nel ve profesyonel ölçütlerle değerlendirilmesini sağlar.
(ÜFÜD)
ÜFÜÇ1: Öğrenciler yazılı ürün dışında animasyon, resim çalışması veya kısa
Üründe Çeşitlilik performans da üretebilir. Bu çeşitlilik, bireysel ilgi ve becerilere uygun üretim
(ÜFÜÇ)
imkânı verir.
ÜFD1: Hazırlanan yazılı metinlerin podcast, kısa video veya blog yazısına
Dönüşümler (ÜFD)
dönüştürülmesi, ürünlerin farklı mecralarda kullanılabilirliğini artırır.

50 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ