Page 79 - Türk Dili ve Edebiyatı Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
10. SINIF

Metinlerin yazıldığı dönemin özelliklerini açıklar.
TDE2.3.3. Parçalar arasındaki etkileşimleri belirler.
Okuduğu metni oluşturan şekil ve anlama dair birimlerin arasındaki etkileşimleri değerlen-
dirir.
Metnin yapı unsurlarının metne olan katkısını değerlendirir.
Metnin yapı unsurları ile metnin içeriği arasındaki ilişkiden hareketle metnin yapı unsurları-
nın işlenişini değerlendirir.
Metin içindeki tutarsızlıkları ya da çatışmaları tespit ederek bunların metne olan etkisini
değerlendirir.
Metni millî, manevi ve evrensel değerlerin aktarımı bağlamında değerlendirir.
Metnin içeriğinin, yapı unsurlarının, dil ve anlatım özelliklerinin metnin yazarıyla ilişkisini
kurar.
Metnin diğer disiplinlerle olan ilişkisini değerlendirir.
TDE2.4. Yansıtabilme
TDE2.4.1. Kendi değerlendirmesini yapar.
Metin hakkında değerlendirmeler yapabilmek için çeşitli ölçütler belirler.
Okuduğu metni kendi beğeni ölçütleri doğrultusunda değerlendirir.
Metindeki gerçeklik ile gerçek dünya bilgisine dayalı karşılaştırmalar yapar.
TDE2.4.2. Tepki verir.
Kendini karakterlerin yerine koyarak kahramanın davranışlarını anlamlandırır.
Okuduğu metne yönelik beğeni ve eleştirilerini gerekçelendirerek açıklar.
Metindeki olaya, duruma, soruna ya da karakterlerin davranışlarına seçenekler üretir.
Kendi belirlediği ölçütlerden hareketle metnin yazılış amacına ulaşma düzeyini değerlendirir.
Öğrencilerin önceki sınıf seviyelerinden anlatmaya bağlı edebî metinlerin (destan, hikâye, ma-
Ön Koşul Beceriler/
sal...) genel özelliklerini ve metin tahlili sürecinde incelenen türe özgü temel kavramları (anlatıcı,
Temel Kabuller
olay örgüsü, kişi, zaman, mekân vb.) bildikleri kabul edilmektedir.
Tema Bazlı Öğrenci Öğrenciler destan ve mesnevi türlerinin tarihî süreçte benzer işlevlerle kullanılışını ve farklılık-
Ihtiyaçları larını bilmiyor olabilir.
Farklılaştırma Alanları

IFS1: Öğrencilere “Destandaki fiziksel kahramanlık (alp) ile Mesnevi’deki
ruhsal olgunlaşma (insan-ı kâmil) kavramları, bir milletin var olma müca-
Soyutluk (IFS)
delesinde hangi soyut değerleri temsil eder?” sorusu sorularak kavramsal
derinlik sağlanır.
IFK1: Öğrencilerden, Oğuz Kağan’ın temsil ettiği “devlet kuran kahraman”
ile Mevlâna’nın Mesnevi’de kurguladığı “nefsini terbiye eden insan” ara-
Karmaşıklık (IFK)
Içerik sındaki felsefi farkı analiz etmeleri istenir. Bu süreçte siyaset bilimi (yöne-
tim biçimleri) ve psikoloji (kişilik gelişimi) disiplinleri arasında bağ kurulur.
IFÇ1: Okuma sırasında sadece metinler değil dönemin sanat anlayışını
yansıtan görsel veriler de öğretmen tarafından sürece dahil edilir. Oğuz
Çeşitlilik (IFÇ) Kağan Destanı’ndaki “kurt”, “gök” ve “ışık” sembolleri ile Mesnevi’deki
“ney”, “pervane” ve “gül” benzetmeleri, göstergebilimsel bir bakış açısıyla
incelenir.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 81