Page 46 - Liseye Hoş Geldin - Kimya

KİMYA

ÖRNEK ETKINLIKLER ÖRNEK ETKINLIKLER

BAĞLAM TEMELLİ SORU 2 (Etkileşimler)
Mars’ta Su Üretimi ve Bilimsel Simülasyon

Mars görevinde astronotların su ihtiyacını karşılamak için hidrojen (H ) ve oksijen (O ) gazlarından su (H O) sentezlenmesi
2 2 2
planlanmaktadır. Bilim insanları, reaksiyonun mikro ölçekteki mekanizmasını anlamak için gelişmiş bir bilgisayar simülasyonu
tasarlamış ve atomların etkileşim anındaki verilerini kaydetmiştir.
Simülasyon Veri Günlüğü
Gözlem I: Serbest hâldeki hidrojen ve oksijen atomları bir araya gelmeden önce elektronlar yalnızca kendi çekirdeklerinin etra-
fındaki olası bölgelerde (elektron bulutlarında) bulunmaktadır.
Gözlem II: Atomlar birbirine yaklaştıkça bazı elektronlar iki atomun çekirdeği arasındaki bölgede yoğunlaşmakta ve her iki
çekirdek tarafından aynı anda çekilmektedir.
Gözlem III: Süreç sonunda elektron alışverişi gerçekleşmemiş, atomlar ortak kullanılan elektronlar sayesinde belirli bir mesa-
fede dengede kalarak H O molekülünü oluşturmuştur.
2
H O Molekülünün Oluşum Sürecinin Alt Mikro Düzey Modeli
2

Bağlamda sunulan bilgilerden hareketle aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Cevaplarınızda yaptığınız bilimsel çıkarımları bağlamda
verilen bilgi ve verilerle destekleyiniz, ulaştığınız sonuçları uygun gerekçelerle açıklayınız.
a. Simülasyon veri günlüğündeki gözlemleri inceleyiniz.
Araştırmacıların hidrojen ve oksijen atomları arasında oluşan bağın türünü belirleyebilmeleri için hangi iki gözlemi
birlikte kanıt göstermeleri gerekir? Açıklayınız.
...................................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................................

b. Bir araştırmacı, simülasyon çıktılarına dayanarak aşağıdaki değerlendirmeleri yapmıştır.
Sadece verilen simülasyon verileri dikkate alındığında bu değerlendirmelerden hangileri doğrudan gözleme daya-
lıdır, hangileri ise ek bilimsel bilgi/kuram gerektirir? (Aşağıdaki her durum için uygun kutucuğu işaretleyiniz.)
Doğrudan Simülasyon Ek Bilimsel Bilgi /
Değerlendirme
Gözlemine Dayanır. Kuram Gerektirir.
I. Atomlar arasında elektron alışverişi gerçekleşmemiştir.
II. Bağ oluşturan elektronlar her iki atom çekirdeği tarafından çekil-
mektedir.
III. Oluşan su (H O) molekülü polar (kutuplu) bir yapıya sahiptir.
2
c. Araştırmacılar aynı simülasyon yazılımında bu kez iki oksijen atomunun etkileşime girmesini sağlamıştır.

Buna göre O etkileşimine ait simülasyon çıktısında Gözlem II (çekirdekler arasındaki elektronların durumu) ve
2
Gözlem III (bağ türü) verilerinin nasıl gerçekleşmesi beklenir?
Gözlem II (Elektronların Yeri/Miktarı): ............................................................................................................................

Gözlem III (Elektron Alışverişi/Bağ Türü): .......................................................................................................................

46 LİSEYE HOŞ GELDİN