Page 148 - Osmanlı Türkçesi 3

BEŞİNCİ ÜNİTE 147

5.2. Osmanlı Türkçesinde Resmî Belgeler

Hazırlanalım

Resmî belgelerin muhafaza edilmesinin kültür ve tarih açısından önemi ne-
dir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Dikkat

Ferman, Divan­ı Hümayunda alınan kararlara uygun olarak yazılan ve üze-
rinde tuğra bulunan padişah emirlerinin genel adıdır. Sefer açılması, asker sevki,
vergi vb. devlet işlerine dair olan fermanlar doğrudan doğruya Divan­ı Hüma-
yunun kararı ve padişahın emriyle hazırlanıp ilgili şahıslara gönderilirdi. Ferman-
ların büyük bir kısmı ise beylerbeyi, sancak beyi, kadı gibi görevlilerin mektup
veya arzı yahut halktan birinin arzuhâli üzerine konunun divanda görüşülüp bir
karara bağlanması sonunda hazırlanırdı.

İnceleyelim

Aşağıdaki ferman örneğini sağ altta verilen bilgileri de dikkate alarak incele-
yiniz. Fermanların şekil ve içerik özellikleriyle ilgili neler öğrendiğinizi sözlü olarak
belirtiniz.

Dönemi: Abdülmecit

Tarihi: H 06.07.1255 / M 15.09.1839
Yazı Çeşidi: Ferman, divani hat ile
yazılmıştır. 19 satırdır.

Ebadı: 52,5x76,5 cm.
Tuğrası ve Tezyinatı: Altınla çekilmiş
tuğra, siyah tahrirlidir. Tuğranın boş-
lukları, açık renk zemine, koyu renk
negatif motiflerle tezyin edilmiştir.

Gördüğü İşlem: 1­ Hançerin üstünde
Padişah’ın el yazısıyla yazılmış “Muce-
bince amel oluna.” (Gereği yapılsın.)
ibaresi yer almaktadır.
2­ Sol alt köşede, fermanın yazıldığı
yerin kaydı vardır.