Page 28 - TÜRK HALK MÜZİĞİ TEORİ VE UYGULAMASI | 11

1.2.2. Serbest Ritimli Çalgısal Ezgiler

Serbest ritimli çalgısal ezgiler genellikle “ön çalış” anlamında “giriş sazı” ya da “ara

çalış” anlamında “ara saz” veya “ara nağme” olarak ifade edilir. Bu ezgilerin en belirgin
özelliği, ezgi bölümlerinin çoğu zaman doğaçlama bir şekilde icra edilmesidir. Müziği
üreten kişi, yöresel müzik özelliklerini bireysel çalış tekniği ve kendine has müzik algısıyla
birleştirerek o anda içinden geldiği biçimde seslerle yansıtmaya çalışır. Bu “serbest ritimli
çalgısal bölümler”, daha sonra gelecek ezgiyi seslendirmek için bir tür giriş niteliği taşır.

Saz sanatçılarının yerel çalgılarla yaptığı ve “açış”, “yol gösterme”, “gezinme” şeklinde
adlandırdıkları doğaçlama ezgiler, serbest ritimli çalgısal ezgilere örnektir. Aşağıdaki görselde
doğaçlama yapılan müzik icralarında kullanılan bazı çalgılar yer almaktadır (Görsel 1.5).

Görsel 1.5: Türk halk müziği icra çalgıları

ETKİNLİK 5

Aşağıda verilen serbest ritimli çalgısal ezgiyi bağlamayla seslendiriniz.

Serbest 3
. . . . . . .# F . .# F . - F . . . .
&
" "
" "

F E D F
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
& . - .# . . .

F F
. . - . .
& . -# . .Q . -#

27