Page 32 - TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ

1. ÜNİTE

OKUMA PARÇASI
YUNUS EMRE ORATORYOSU
“Bir ömür boyu Yunus’u düşündüm.” diyen Ahmet Adnan
Saygun, dört buçuk ayda bestelediği Yunus Emre Oratoryo-
su’nu en büyük sanat tecrübesi olarak nitelendirmiştir.
Saygun, Yunus Emre’yle ilgili düşüncelerini “Sevgi, belki
bir ütopya ama huzuru ancak sevgi verir (Görsel 1.54). Ben
de kendimi gerçek sevgiye adadım. Yunus Emre de bunu sa-
vunan ve söyleyen bir insan olduğu için ona kendimi yakın
hissettim ve ona bağlandım.” şeklinde ifade etmiştir.
Ahmet Adnan Saygun’un bestelediği, ünlü Türk ozanı ve
düşünürü Yunus Emre’nin yazmış olduğu şiirlerin yer aldığı
oratoryonun ilk seslendirilişi Mayıs 1946’da Ankara’da yapıl-
mıştır. Oratoryonun Saygun yönetimindeki yurt dışındaki ilk
seslendirilişi ise 01 Nisan 1947’de Paris’in Pleyel (Piliyel) Salo-
nu’nda, Lomoreux (Lomoryu) Orkestrası ve st. Eustache (Us-
taşi) korosu eşliğinde yapılmıştır.
Yunus Emre Oratoryosu’nun İngilizce ilk icrası, zamanın
ünlü orkestra şeflerinden Leopold Stokowsky (Leopol Sitako-
vski) yönetiminde üniversite korosu ve senfoni orkestrasıyla Görsel 1.54: Yunus Emre
New York’taki Birleşmiş Milletler salonunda 14 Kasım1958’de
yapılmıştır. Bir ay sonra Ahmet Adnan Saygun yönetiminde 14 Aralık 1958’de Potsdam’da tekrar seslendi-
rilmiştir. Daha sonraları yurt içinde ve yurt dışında Bremen, Viyana, Berlin ve son olarak da Macaristan’da
seslendirilmiştir.
Ahmet Adnan Saygun, Yunus Emre Oratoryosu’yla ilgili bir anısını şöyle dile getirmiştir: “Konserlerden beş,
on gün sonra evimin kapısı çaldı. Baktım, birkaç köylü gelmiş. İçeri aldım. Büyük bir saygıyla bana bakıyorlar-
dı. Hoş geldiniz dedim. İçlerinden yaşlıca olanı söze başladı: ‘Yunus Emre’yi siz radyoya iki defa verdiniz. Köy-
de, halk odasında bizim bir radyomuz var. Orada köy halkı, kadın erkek hepimiz dinledik. Ciğerimize işledi.
Allah senden razı olsun deyip elini öpmek için buraya geldik.’ diyerek elinde gazete kâğıdına sarılı paketi bana
uzattı. ‘Bunu da bacın sana armağan gönderdi. ‘dedi. Paketten bacımın benim için ördüğü bir çift yün çorap
çıktı. Bugüne kadar aldığım hediyelerin en değerlisidir.”
Yunus Emre Oratoryosu üç temel bölüm ile ikinci ve üçüncü bölümler arasındaki bir ara bölümden oluş-
muştur. Konusu Yunus Emre’nin yaşam, ölüm, Tanrı, alın yazısı ve sorunları karşısında çeşitli bocalama ve
çabalarını ve sonuçta Dost’a ulaşmasını içermektedir. Eserdeki şiirlerin tümü Yunus Emre’ye ait olup konuyu
canlandırabilmek için bestecisi tarafından seçilmiş ve sıraya konulmuştur.

Yrd. Doç. Dr. Ali Cemalcılar
Kurgu Dergisi, sayı: 11, sayfa: 179-189,
(Düzenlenmiştir.)

30 TÜRK MÜZİK TARİHİNE GİRİŞ