Page 48 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

3. ÜNİTE

3.2. Rönesans Dönemi’nde Kullanılan Formlar ve Çalgılar

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

Rönesans Dönemi’nde kullanılan ve günümüzde de kullanılmaya devam edilen çalgıların tarihi hakkındaki bilgi-
lerinizi arkadaşlarınız ile tartı şınız.

3.2.1. Rönesans Dönemi’nde Kullanılan Formların Özellikleri

Rönesans Dönemi özellikle çalgılarda belirgin değişim ve gelişimlerin olduğu bir dönemdir. Çalgıların gelişmesi ve
form değişti rmesi ile birlikte müzikte de yeni formlar oluşmaya başlamıştı r. Rondo, virelai (viröle) gibi tema ve çeşitleme
yöntemleri ile fantasia ricercare, canzone, toccato, ve prelüd gibi formlar bu dönemde yaygınlaşmıştı r (Tablo 2.1).
Tablo 2.1: Rönesans Dönem� Form Özell�kler�

Fantasia Halk şarkılarını konu edinen, lavta ve tuşlu çalgılar için yazılan çalgı müziği biçimidir.

Toccato Org ve klavsen için doğaçlama yazılan çalgı müziği biçimidir.

Prelüd Org ve klavsen için doğaçlama yazılan çalgı müziği biçimidir.

Org ve lavta için yazılan bir çalgı müziği biçimidir. Ricercareler, moti f tekrarları ön planda olan ve
yavaş tempoda çalınan eserlerdir. 16. yüzyılda taklide dayalı bir biçim olarak ortaya çıkmıştı r. Bir-
Ricercare
birinden oldukça bağımsız bölümlerden oluşturulmasına karşın eserin tamamında aynı tonalite
kullanılmış ve böylece parçada ritmik bütünlük sağlanmıştı r.

Dinî olmayan temaları konu edinen çalgı müziği biçimidir. Ricercarenin din dışı müzikte kullanı-
Canzone
lan versiyonudur.

Bu dönemde vokal müzik formlarından madrigal ve chanson için yapılan bestelerin yalnızca çalgı müziği için yazıldığı
da olmuştur. Ayrıca solo çalgılar veya çalgı toplulukları için dans müzikleri yazılmaya başlanmıştı r. Bu müzikler; pavan,
galliard (galiyard) ve passamezzo (passamedzo) gibi danslarla aynı adı taşımıştı r.
Müzikte melodik, armonik ya da ritmik çeşitler yaratmaya dayanan form olan “varyasyon” (çeşitleme), 16 ve 17.
yüzyıllarda en parlak çağına ulaşmıştı r. Bu çeşitleme tekniğiyle birlikte ana tema değişen süslemelerle donatı lmıştı r.

ARAŞTIR-PAYLAŞ

Orta Çağ madrigali ve Rönesans madrigali arasındaki benzerlik ve farklılıkları araştı rınız. Edindiğiniz bilgileri arka-
daşlarınız ile paylaşınız.

46 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ