Page 47 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

3. ÜNİTE

3.1.3. Rönesans Dönemi Müzik Sanatı ndaki Yenilikler

Rönesans, tüm sanat alanlarında olduğu gibi müzik sanatı nda da önemli gelişmelerin yaşandığı bir dönem olmuştur.
Nota yazımı bu dönemde gelişmeye başlamıştı r. Ancak Rönesans Dönemi’nin el yazması notalarında hangi parti nin hangi
çalgı ya da vokal türüne ait olduğu belirti lmediğinden dönem eserlerinin icra özellikleri tam olarak tespit edilememişti r.
Rönesans müziğinin icra niteliklerine (vokal, çalgı ya da hem vokal hem çalgı) dair bilgilere ancak bu döneme ait resim ve
edebiyat eserlerinden ulaşılabilmektedir.

15. yüzyılda çalgı müziği, dans müziği ile beraber gelişmeye başlamıştı r. Bu dönemde çalgı müziğinin dans müziğine
eşlik niteliğinde doğaçlamalar yapılarak gelişti ği tahmin edilmektedir (Görsel 3.4). Dönemin notalarına eşit süreli, tekdü-
ze ve durağan bir ezgi yapısının hâkim olduğu görülmektedir. Bu nedenle ezginin aslında yazıldığı gibi olmadığı, notaların
asıl ezginin ham maddesi olarak kullanıldığı ve icra sırasında yorumcu tarafı ndan doğaçlama varyasyonlar (çeşitlemeler)
yapıldığı düşünülmektedir. Döneme ait resimler incelendiğinde şarkıcıların elinde nota kâğıdı bulunmasına rağmen ens-
trüman icracılarının önünde notaya dair herhangi bir materyal olmadığı görülmektedir (Görsel 3.5). Bu durum da Röne-
sans Dönemi müzik icralarında yaygın olarak doğaçlama tekniği kullanıldığı görüşünü doğrulamaktadır.

Görsel 3.4: Rönesans dans müz�ğ� Görsel 3.5: Rönesans’ta doğaçlama müz�k
Rönesans Dönemi vokal müzik icralarında süslemeler için alanlar açılmış ancak süslemeler nota üzerinde gösterilme-
mişti r. Süslemelerin yorumu icracının yeteneğine bırakılmış; kâğıt üzerindeki yalın ezgi, yorumcu tarafı ndan renklendiri-
lerek seslendirilmişti r.
Zamanla olgunlaşan Rönesans müziğinde en yaygın vokal müzik biçimi hâline gelen madrigallere aynı parti yi ça-
lan çalgılar eşlik etmişti r. 16. yüzyıl sonlarında popülerleşen diğer bir yöntem de madrigalin üst parti si icracı tarafı ndan
söylenirken diğer parti lerin çalgıya uyarlanmasıdır. Bu icra yönteminde birkaç sesi aynı anda duyuran lavta gibi çalgılar
kullanılmıştı r. Günümüz koroları tarafı ndan da icra edilen madrigaller, Rönesans Dönemi’nde solo şarkıcılardan oluşan
oda müziği toplulukları ile seslendirilmişti r.

SIRA SENDE

15. yüzyıla ait eser örnekleri dinleyiniz. Dinlediğiniz eserlerin tonal yapılarına dair görüşlerinizi arkadaşlarınız ile
paylaşınız.

RÖNESANS DÖNEMİ 45