Page 39 - Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Okuryazarlığı Öğretmen Kılavuz Kitabı
P. 39

TÜRKIYE YÜZYILI MAARIF MODELI ÖĞRETIM PROGRAMLARI

                  Sorunun Puanlaması: Tanılayıcı dallanmış ağaç formlarını değerlendirirken öz veya akran değerlendirme
                  teknikleri kullanılabilir. Öz değerlendirmeye göre öğrenci, kendi bulduğu çıkışı doğru olan çıkışla karşılaştırır.
                  Karşılaştırma sonrasında doğru ve yanlış tercihlerini görür, doğru kapıdan çıkabilmesi için hangi tercihleri
                  yapması gerektiğini öğrenir. Akran değerlendirmede ise herkes yanındaki arkadaşı için aynı işlemi yapar. De-
                  ğerlendirmeyi yaptıktan sonra arkadaşıyla doğru ve yanlış tercihleri üzerine konuşabilir. Tercih edilen yiyecek
                  ve içeceklerdeki bilgi eksiklikleri tespit edilerek bunların giderilmesine yönelik çeşitli etkinlikler yapılmalıdır.
                  Örneğin velilerinizle iletişime geçerek okul içerisinde bir sınıf kahvaltısı düzenleyebilirsiniz. Bu esnada velile-
                  rin de yardımıyla hangi yiyecek ve içeceklerin kahvaltıda tercih edilebileceğini açıklayabilirsiniz. Dezavantajlı
                  gruplar için de aynı uygulamalar gerçekleştirilebilir. Bütün bunlara rağmen öğrenciler hâlâ istenilen düzeye
                  ulaşamamış ise farklı teknikler kullanarak öğrencilerinizin öğrenme süreçleri desteklenir.
                  5.4.10. Kavram Haritası
                  Kavramları ve onların nasıl bir hiyerarşide yer aldığını gösteren, birçok bilgiyi aynı anda ve başarıyla öğreten
                  alternatif ölçme değerlendirme araçlarından biridir (Miles ve Huberman, 1994). Kavram haritaları, önermeler
                  biçiminde kavramlar arasındaki anlamlı ilişkileri temsil etmeyi amaçlamaktadır. Önermeler, anlamsal bir bi-
                  rimdeki kelimelerle birbirine bağlanan iki veya daha fazla kavram etiketidir. Aslında kavramlar arası ilişkilerin
                  kavram haritaları üzerinden görülmesi kavramların zihinde birbirleriyle ilişkili bir biçimde içselleştirilmesiyle
                  de uyumlu olduğunu gösterir. Bu bakımdan gerek kavramların edinimi gerekse kavramlar arası ilişkilerin öğ-
                  renilmesinde kavramlar zihinde birbirlerinden bağımsız durumda değildir.
                  Kavram haritaları yönteminde öğrenenlerin kendi kavramlarını ifade etmelerine imkân sağlandığı için öğre-
                  nilecek kavramlarla önceki kavramlar arasındaki bağlantı etkin şekilde sağlanır. Bu şekilde öğrenilecek bilgi
                  öğrenenler açısından anlamlı hâle gelir ve kavramlar arası ilişkilerin görülmesiyle yine öğrenme kavramsal bir
                  dönüşümle sonuçlanarak yeni bilişsel yapıların gelişmesine katkı sağlar.
                  Kavram haritalarının hazırlanıp yapılandırılması öğrenci ve öğretmen tarafından yapılabilir. Öğrencinin ha-
                  zırladığı kavram haritası öğretmene, öğrenmenin öğrencide nasıl yapılandırıldığı, konunun anlaşılma düzeyi
                  ve biçimi hakkında fikir verirken öğretmen tarafından yapılandırılan kavram haritaları öğrencilerin, kavramlar
                  arası ilişkileri somutlaştırmalarında, bilginin doğasını keşfetmelerinde önemli bir role sahiptir. Öğrenci açısın-
                  dan bakıldığında kavram haritası sayesinde bilgi eksikliği veya yanlışlığının nerede olduğunun tespiti müm-
                  kündür. Öğrenci gelişiminin takibi açısından da önemli bir unsur  olarak kullanılan haritalar, öğrenmenin kalıcı
                  hâle gelmesinde de etkili bir role sahiptir.
                  5.4.10.1. Kavram Haritasının Hazırlanmasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
                  Kavram haritaları, bağlantılar, şekiller ve çizgiler içermeleri nedeniyle nadiren de olsa öğrencilerde kafa karı-
                  şıklığına yol açabilmektedir. Kavram haritaları, iyi yapılandırılmadığında yeterince anlaşılamamış olabilmekte
                  ve bu da yanlış anlamalara veya yanlış öğrenmelere neden olabilmektedir. Kalabalık sınıf ortamları ve her
                  konuda kavram haritasını uygulamanın zorluğu gibi durumlarda öğretmenin farklı stratejiler geliştirmesi bek-
                  lenmektedir.
                  5.4.10.2. Kavram Haritasının Uygulanmasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

                  Kavram haritaları, bilgiyi düzenlemek ve simgeleştirmek için geliştirilmiş bir yöntemdir. Kavramlar kutulara
                  yazılarak birbirleri ile olan ilişkileri doğrultusunda bağlantıları, çizgilerle belirtilir. İki kavram arasındaki ilişki-
                  nin yönüne göre bu çizgilerin ok yönü de belirlenir. Öğrenci bu kavram haritasına bakarak kavramların düzeni
                  doğrultusunda kavramı tanımlar, isimlendirmede hata varsa gerekli düzeltmeyi yapmak üzere bunu bildirir.
                  Kavramlar için isimlendirme genellikle bir kelimeden oluşur, nadir olarak bu bir simge de olabilir. Seçilen ke-
                  lime ya da simge, kavramı tam olarak ifade etmelidir. Her kavram iki ya da daha fazla kavramla bağlantı içinde
                  olmalıdır. Bağlantılarda iki kavramın birbiriyle ilişkisini ifade eden bir bağlaç kullanılır. Birbiriyle ilişkili iki
                  kavram bu bağlaç yardımıyla bir “önerme” oluşturur.










                                                                                                                 39
   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44