Page 103 - Coğrafya Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
COĞRAFYA
10. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Türk Dünyasında Ortak İzler

Konu Bölgeler, Ülkeler ve Küresel Bağlantılar
Bu etkinlikte öğrencilerin, Türk dünyasının farklı coğrafyalara yayılan ortak kültürel özellikle-
rini harita ile ilişkilendirerek kavramaları, bu kültürel unsurlar arasındaki sürekliliği ve bütün-
Öğrenme Hedefleri
lüğü açıklayabilmeleri ve elde ettikleri bilgileri görsel ve yazılı ürünlere dönüştürebilmeleri
hedeflenmektedir.

Disiplinler Arası Tarih, dil bilimi, sosyoloji, antropoloji, etnografya
Bileşenler
Bu etkinlikte Türk dünyası haritası, okuma çemberi metin kartları, büyük karton veya poster
Materyaller kâğıtları, renkli kalemler, veri çizelgeleri, yapıştırıcı ve etkileşimli tahta gibi materyallere
ihtiyaç vardır.

Süre 2 ders saati
Okuma çemberleri: Öğrenciler metinleri birlikte okuyup tartışarak anlamlandırır ve farklı
bakış açıları geliştirir.
Iş birlikli öğrenme: Öğrenciler sorumluluk paylaşarak ortak ürün ortaya koyar.
Soru-cevap: Öğretmenin ve öğrencilerin yönelttiği sorularla düşünme süreci derinleştirilir,
ön bilgiler ortaya çıkarılır.
Tartışma: Metinler üzerinden kültürel benzerlikler, neden-sonuç ilişkileri ve kavramlar üze-
rinde fikir alışverişi yapılır.
Etkinlik Açıklaması Harita ile ilişkilendirme: Kültürel unsurların coğrafi dağılışı harita üzerinde gösterilerek
mekânsal algı geliştirilir.
Çıkarım yapma: Metinlerden elde edilen bilgiler birleştirilerek ortak kültürel özelliklere yö-
nelik genellemelere ulaşılır.
Galeri yürüyüşü: Grupların hazırladığı posterlerin gezilmesiyle öğrencilerin tüm metin kart-
larından bilgi edinir.
Ürün temelli öğrenme: Poster, veri çizelgesi ve sergi gibi somut ürünler aracılığıyla öğren-
meler kalıcı hâle getirilir.
DERSE GIRIŞ
Öğretmen, Türk dünyasını kapsayan bir haritayı etkileşimli tahtaya yansıtarak derse başlar.
Haritada Orta Asya, Anadolu, Balkanlar ve Kafkasya gibi Türk kültürünün belirgin olarak
görüldüğü bölgeler gösterilir. Öğrencilere aşağıdaki yönlendirici soru yöneltilir:
• Orta Asya'dan şekillenen bu kültürün, Balkanlar'dan Anadolu'ya, Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti’nden Kafkaslara kadar uzanan bu geniş coğrafyadaki izlerini harita üzerinde
nasıl takip edebiliriz (IFK1)?
• Türk kültürü tek bir coğrafyada mı ortaya çıkmıştır (SFAY1)?
Uygulama Aşamaları
• Farklı ülkelerde yaşayan Türk toplulukları arasında hangi benzerlikler olabilir (SFAU1)?
Öğrencilerin ön bilgileri kısa bir sınıf içi konuşmayla ortaya çıkarılır. Ardından öğretmen,
ders boyunca öğrencilerin okuma çemberleri yoluyla Türk dünyasının ortak kültürel özellik-
lerini keşfedeceklerini ifade eder ve dersin amacı açıklanır.
1. AŞAMA: GRUP ÜRETIM SÜRECI
Öğrenciler ilgi ve hazır bulunuş düzeylerine göre 3-5 kişilik okuma çemberi gruplarına ayrılır
(FÖOD-ÖMO1). Her gruba bir ‘‘Okuma Çemberi Metin Kartı’’ verilir. Öğrencilere okuma ve
tartışma sürecinde dikkat edecekleri hususlar hatırlatılır.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 105