Page 135 - Felsefe Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FELSEFE
10. SINIF

• Bu infografiklerde “doğal” ve “yapay” kurum kavramları kısaca açıklanır. Aile gibi
doğaçlama oluşan topluluklarla, yasalarla kurulan modern kurumları karşılaştırır ve
devletin hangisine benzediği konusunda beyin fırtınası yaptırılır. Sonrasında sınıf içinde
doğalcılar ve yapaycılar adında 2 gönüllü grup oluşturulur. Gruplar 3-5 kişiden oluşabilir.
Sınıfın geri kalanından gözlemci rolünü üstlenip not almaları istenir. Tartışma ilerledikçe
öğretmen, öğrencileri kavramsal doğruluk, gerekçe ve karşı argüman üretme konusunda
yönlendirir.
Daha sonra: “Bir devletin güçlü olması hangi koşullara bağlıdır” sorusu sorularak
öğrencilerin cevapları alınır (beklenilen cevaplar: doğal kaynakları, ekonomisi, coğrafi
konumu vb.) (IFK1).
• Öğrencilerin verdiği cevaplar tahtanın bir köşesine yazılır.
• “Çağımızda toplumların sorunlarını devlet kurumu olmadan çözülebilmesi mümkün
müdür? Eğer mümkün değilse nedeni ne olabilir?” sorusu sorulur (SFÜDD1, SFAU1,
SFAY1).
• Öğrencilerin devletin, toplumsal sorunları çözmesi gereken bir kurum olduğuna dair
cevapları tahtanın bir köşesine yazılır. Daha sonra öğretmen J.J. Rousseau’nun Toplum
Sözleşmesi kitabından bir paragrafı tahtaya yansıtır.

• “Birey iyiyi görür ama istemez, halk ise iyiyi ister ama göremez. Her ikisinin de rehbere
ihtiyacı vardır. Bireyi, iradenin aklına uymaya zorlamak; halka, ne istediğini bilmeyi
öğretmek gerekir. Bu yapıldığında halkın bilinçlenmesi sonucu, toplumsal gövdede irade
ile sağduyu birleşir, taraflar iş birliğine gider ve bütünün gücü bu yolla en üst noktasına
varır. Yasa koyucuya duyulan gereksinimin kaynağı budur.”
• Öğretmen,“Rousseau’nun sözlerine katılır mısınız? Neden?” sorusunu sorar (IFS2,
SFAU2).

• Cevaplardan yola çıkarak toplumsal sözleşme ile devletin oluşmasının yapay bir durum
olduğu ifade edilir. Böylelikle doğal ve yapay kavramlarına bir açıklık getirilir.
• Daha sonra verilen cevaplar öğretmenin tahtaya çizdiği grafik düzenleyicisinin altına
yazılır. Tahtada yazılı olan bilgilerden(daha önceki sorulara verilen genel cevaplar) yola
çıkarak öğretmen, “Devletin ister yapay ister doğal olsun amacı nedir?” sorusunu sorar
ve öğrencilerden birer paragraf yazmalarını ister (IFS3, ÜFÜÇ1).
• Yazılan paragraflardan bazıları sınıfta okunduktan sonra devletin düzen sağlayan bir
kurum olduğunu fark etmeleri sağlanır.

• Öğretmen, tahtaya “Firavun, kral ve yasa kitabı tutan bir devlet adamı” resmini yansıtır.
Daha sonra, öğretmen 3 öğrenciyi tahtaya kaldırarak daha önce hazırladığı Firavun,
kral ve yasa kitabı tutan devlet adamına ait konuşmaların olduğu bir metin verir ve bu
konuşmalara göre rol yapmaları istenir (metinden yola çıkarak doğaçlama yapmaları
istenir) (IFÇ1, IFO1, FÖOD-T1, FÖOD-ÖMO1).
• “Sizce bu roller arasındaki benzerlikler nelerdir?” sorusu sorulur (IFK2, IFO2).
• Alınan cevapların ardından devleti idare eden ya da yöneten kişiler olduğu görüşüne
ulaşılır. “Bu yöneticiler devleti aynı şekilde mi yönetir?” sorusu sorularak alınan
cevaplardan yola çıkarak her iktidarın farklı dayanakları olduğu ifade edilir. Daha sonra
sınıf, Jigsaw etkinliği için 3 gruba ayrılır (Sınıfın durumuna göre grup sayısı artırılabilir).
Her gruba verilen konu için öğretmen tarafından hazırlanmış bilgi kartları, kavram
haritaları ve metin parçaları verilir.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 137