Page 149 - Felsefe Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FELSEFE
10. SINIF

IFSK1: Mevcut planda öğretmen doğrudan filozofları tanıtıyor. Bunu
öğretmen filozofları yakından tanıma sürecine dönüştürebilir.
Örneğin “Geçmişten Gelen Kapsül”
Etkinliği gerçekleştirilebilir. Bu uygulamada öğretmen sınıfa elinde
bir kutu (zaman kapsülü) ile girer. “Bu kapsül 1000 yıl öncesinden,
Seçkin Kişiler Bağdat'taki bir kütüphaneden (Beytü'l-Hikme) bize ulaştı. İçinde evrenin
(İFSK) sırrını çözdüğünü iddia eden birinin notları var.” der. Kutudan Kindî veya
Gazali'nin görüşlerini özetleyen eski görünümlü bir parşömen çıkarır ve
okur. Ardından “Ama başka bir kapsül de Antik Yunan'dan geliyor...”
diyerek Aristoteles'in görüşünü çıkarır.
Bu şekilde filozofları sadece “ders kitabı bilgisi” olmaktan çıkarıp
tarihin içinden öğrencilerle konuşan “karakterlere” dönüştürme fırsatı
yakalayabilir.

SFÜDD1: Öğretmen eleştirel düşünceyi artırmak için şeytanın avukatı
Üst Düzey rolünü uygulatabilir. Bu şekilde öğrenciyi, kendi tezini savunurken en
Düşünme (SFÜDD)
güçlü karşıt argümanı çürütmeye zorlamış olur.
SFAU1: Tek bir cevabı olmayan, öğrenciyi felsefi spekülasyona iten açık
uçlu, aşağıdaki gibi bir paradoks ile öğretmen öğrencinin düşüncesini
Açık Uçluluk/ tetikleyebilir. Örneğin aşağıdaki soru kullanılabilir:
İlerletici Süreç
(SFAU) “Eğer gelecekte tüm zihninizi, anılarınızı ve duygularınızı bir bilgisayara
(buluta) yükleyebilseydik ve biyolojik bedeniniz ölseydi; bilgisayardaki o
veri 'siz' olur muydunuz? Ruh transfer edilmiş mi olurdu?”
SFKÖ1: Öğretmen öğrencilere doğrudan infografik vermek yerine, önce
kavramı sezgisel olarak bulmalarını sağlayabilir. Örneğin
“Sınır Taşı ve Ok” etkinliği gerçekleştirilebilir. Öğretmen masaya iki nesne
koyar:
• Bir Çerçeve/Kutu (Sınırı olan, sonlu).
Keşifçi Öğrenme • Ucu bucağı olmayan bir lazer ışığı veya sonsuzluk işareti çizilmiş
(SFKÖ) bir kart.

Süreç Öğrencilere sorar: “Sizce Kindî (Filozof A) bu nesnelerden hangisini
seçerdi? Peki ya Aristoteles (Filozof B)?” Öğrenciler önce tahminde bulunur,
sonra öğretmen infografiği dağıtarak tahminlerini değerlendirmelerini
sağlar. Böylece öğretmen bilgiyi hazır vermek yerine öğrencinin semboller
üzerinden filozofu keşfetmesini sağlamak.

SFAY1: Öğretmen “mantıklı sonuca ulaş” diyor ancak bunu denetlemek
zor olabilir. Bu görevi öğrencilere vererek üst düzey düşünmelerini
sağlayabilir. Örneğin her gruptan bir öğrenci (veya ayrı bir 3. grup) “Mantık
Bekçisi” ilan edilir. Ellerinde sarı ve kırmızı kartlar vardır.
Eğer bir grup, kanıt sunmadan “Bence böyledir” derse veya karşı tarafa
Akıl Yürütme/ kişisel saldırıda bulunursa (Ad Hominem), bekçi sarı kart gösterir: “Kanıt
Kanıtlama (SFAY)
Yetersiz!”
Eğer bir grup çelişkili konuşursa Kırmızı Kart gösterir: “Tutarsızlık Tespit
Edildi!”
Böylece öğrencilerin sadece kendi argümanlarına değil, sürecin mantıksal
kalitesine odaklanmaları sağlanır.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 151