Page 61 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

9. SINIF

ETKINLIK 5

TEMA: KUVVET VE HAREKET
Etkinliğe
Dönüştürülecek FIZ.9.2.7. Hareket türlerini sınıflandırabilme
Öğrenme Çıktıları

a) Hareket türlerinin niteliklerini belirler.
Basamaklandırılmış b) Hareket türlerini ortak özelliklerine göre gruplandırır.
Bilgi Birimleri
c) Hareket türlerine göre oluşturduğu grupları adlandırır.
Ön Koşul Beceriler/ Öğrencilerin fen bilimleri ve matematik derslerinde geçen kuvvet, hareket, sürat, hız ve alınan
Temel Kabuller yol kavramlarını ve birimlerini bildiği kabul edilmektedir.
Öğrenciler birden fazla hareket türünün aynı anda gerçekleştiği olayları açıklamada zorluk çe-
Tema Bazlı Öğrenci kebilir.
Ihtiyaçları Öğrenciler, titreşim hareketinin öteleme hareketinden farklılık gösterdiğini anlamakta zorluk çe-
kebilir.
Farklılaştırma Alanları
Dönme ve titreşim hareketlerinin bazen atomun iç yapısındaki atom altı
Soyutluk (İFS) parçacıklarda da görülebileceği vurgulanarak bu hareketlerin çıplak gözle
gözlenemeyeceğini ifade edilir.

Bir tekerleğin dönme hareketini incelemek ile birlikte öğrencilere bir ara-
banın dört tekerinin dönmesini sağlayan sisteminin basitleştirilmiş bir şe-
Karmaşıklık (İFK) ması verilir. Bu sistemde, viraj alırken iç ve dış tekerleklerin farklı hızlarda
dönmesini sağlayan öteleme ve dönme hareketlerinin karmaşık etkileşimi
analiz ettirilebilir.
Öğretmen, öteleme, dönme ve titreşim gibi hareket türlerini öğretirken
her hareket türü için farklı kısa videolar veya animasyonlar kullanabilir.
Çeşitlilik (İFÇ) Örneğin bir sinek kuşunun kanat çırpma hareketini (çok hızlı dönme ve
Içerik titreşim) veya bir yılanın karada ilerleme/sürünme hareketlerini (öteleme
ve titreşimin birleşimi) analiz etmelerini sağlayan kısa bir tartışma yapılır.
Öğrencilere "Robotik sistemlerde hareket kontrolünü yaparken hangi ha-
reket türleri aynı anda kullanılır?" sorusu sorulur. Bir amaca ulaşmak için
birden fazla hareket türünün aynı anda çalıştırılmasının önemine dikkat
Organizasyon (İFO) çekilir.
Öğrenciler, Mars'a gönderilen "Perseverance" aracının tekerleklerinin
hem dönerek hem de ötelenerek nasıl hareket ettiğini, robotik kolunun ise
nasıl farklı eksenlerde dönme hareketleri yaptığını incelerler.

Léon Foucault ile ilgili kısa bir bilgi verilir. Dünya'nın kendi ekseni etrafın-
Seçkin Kişiler daki dönme hareketini gözle görülür kılan bir Foucault Sarkacını incele-
(İFSK)
meleri için kısa bir animasyon gösterimi yapılır.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 63