Page 66 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI - ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK
9. SINIF

Gruplar, yaptıkları hareket gruplandırmalarını diğer arkadaşları ile paylaşır. Örneğin;
I. Grup II. Grup III. Grup
Arabanın yol alması Topacın dönmesi Cep telefonu titreşimi
Bisikletin hareketi Gezegenlerin hareketi …
… … …
Şeklinde gruplandırma yapılmalıdır.
Öğretmen, dünyanın hareketlerini de öğrencilerin oluşturdukları gruplara dahil etmesini
sağlar.
Grup Görevi: Öğretmen her gruptan hareket türlerine dair yeni örnekler bulmasını ister.
Dersin başında verilen örnekler ve grubun yeni bulduğu hareket örneklerinden yola çıkarak
aynı grupta yer alan hareketlerin ortak özelliklerinin grup çalışma kâğıdına yazılması sağ-
lanır (SFAY).
HAREKET TÜRLERI
Öğretmen öğrencilerden oluşturdukları gruplara örneklerin hareket özelliklerini dikkate ala-
rak genel isim vermesini ister. Tüm grupların söyledikleri isimler tahtaya yazıldıktan sonra
öğretmen hareketin temel olarak,
• Öteleme,
• Dönme ve
• Titreşim olarak 3 türden oluştuğunu açıklar.
Öğretmen hareket türlerinden öteleme, dönme ve titreşim türlerini tahtaya yazar. Bu hareket
türlerinin özelliklerini kısaca karşılarına yazması için gruplara görev verir. Grupların her ha-
reket türü için yazdığı özellikler sınıftaki diğer gruplara duyurulur (SFAY, FÖOD-T).
Uygulama Aşamaları Öğretmen grup çalışması sonunda öteleme, dönme ve titreşim hareketi türlerinin özellikle-
rini açıklar. Her grubun bu tanımları not etmesini sağlar.
Öğretmen bir öğrencinin döner koltuğun üzerine oturmasını sağlar. Diğer öğrencilere “Şimdi
arkadaşınızın eline dönen bir bisiklet tekeri vereceğim. Bu teker arkadaşınızın elinde dö-
nerken ne olmasını beklersiniz? Tahminlerinizi yazınız.” der (SFKÖ). Sözü geçen etkinlik
öğrencilerin tamamının gözlemleyeceği şekilde yapılır. Öğrencilerin gözlemlerini grup ha-
linde yazmaları sağlanır. (Öğrenme ortamında döner sandalye ve bisiklet tekeri olmayan
okullarda bu etkinliğe online olarak ulaşılabilir.)
Öğretmen hareketli bir bisikleti örnek vererek öğrencilere bisiklette birden fazla hareket tü-
rünün gözlendiğini söyler. Öğrencilere bu hareketlerin hangi türler olduğu sorulur. Öğret-
men, “Bir tekerlek yerine arabalardaki dört tekerleğin dönmesini sağlayan sistem hakkında
düşüncesi olan var mı?” sorusunu yöneltir (IFK).
DERINLEŞTIRME
Öğrencilerin aynı anda üç hareket türünün gözlenebildiği olaylara örnek vermeleri istenir.
Öğretmen yılan ve sinek kuşunun nasıl hareket ettiğine dair gruplara soru sorar (IFK, IFÇ).
Benzer şekilde kedilerin yüksek bir yerden itildiğinde hep dört ayaklarının üstüne düşmeleri
olayında hangi hareket türlerinin oluştuğu öğrenciler tarafından sorgulanır (SFÜDD).
Öğretmen gruplara bir robot kolu için hangi tür hareketlerin mümkün olabileceğini sorar. Öğ-
retmen, “Tasarlanacak bir robot kolu için kaç tane motor kullanılır?” sorusu ile makinelerde
kullanılan sistemlere dikkat çeker (SFKÖ, SFSÖ).
Grup Çalışması: Öğrenci gruplarına lunapark ürünleri tasarlayan bir firmada çalışan mü-
hendis takımları olduklarını düşünmeleri istenir. İşverenin bu mühendis takımlarına yeni bir
lunapark aracı tasarlamaları için görev verdiği ifade edilir. Bu yeni araçta özgün özellikler
olduğu gibi mevcut araçların özelliklerine yeni özellikler de eklenebileceği belirtilir (ÜFGAK
ÜFÜÇ). Grup çalışmaları değerlendirmeye alınır (ÜFÜD).

68 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ