Page 65 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI - ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK
9. SINIF

Örnek Olay: Öğretmen öğrencilere dünyanın dönme hareketini gösteren kısa bir video iz-
letir. Öğrencilere dünyanın nasıl bir hareket yaptığını dersin sonunda kendileri tarafından
açıklanacağını söyler.
Tahmin Et - Gözle - Açıkla: Öğretmen döner sandalye üzerine oturan bir öğrencinin elin-
deki bir bisiklet tekerinin döndürülmesi ile nasıl bir süreç işleneceğini tahmin, gözlem ve
açıklama yöntemi ile açıklar.
Sınıflandırma Tablosu (Grid): Öğretmen günlük hayatta öğrencilerin gözlemlediği bazı
cisim hareketlerinin hangi hareket türüne ait olduğunu yazacakları bir eşleştirme tablosu
kullanarak öğrencilerin konuyu daha iyi öğrenmelerini sağlayan bir pekiştirme kullanır.
Öz/Akran Değerlendirme: Dersin değerlendirmesi için öğrencilerin öz ve akran değerlen-
dirme formlarını tamamlamaları istenir.
Yumruktan Beşe Tekniği: Öğretmen, "yumruktan beşe" tekniğini uygulamak için öğren-
cilerden hareket türlerini anlama seviyelerini parmaklarıyla ifade etmelerini ister. Yönerge
"Anlayışınızı göstermek için parmaklarınızı kullanın: Bir parmak, az anladım; beş parmak,
tamamen anladım." şeklinde verilir.
Bu etkinlikte öğrenciler, sadece hareketleri sınıflandırmakla kalmayıp, bu hareketlerin arka-
sındaki temel fizik prensiplerini kullanarak yaratıcı çözümler üretir.
GIRIŞ
Öğretmen tarafından derse başlarken ünlü basketbol oyuncusu Alperen Şengün’ün kısa
bir smaç videosu gösterilir. Etkileşimli tahtadan Foucault Sarkacı veya bir Rube Goldberg
(IFSK) Makinesi videosu izletilir. Öğrencilere "Bu sistemlerde hangi hareket türlerini görü-
yorsunuz?” sorusu sorulur. 2-3 öğrenci cevabından sonra hareketin kısa tanımı ile konuya
giriş yapılır.
Öğrencilerden günlük hayatta gözlemledikleri hareketlerden birkaç tanesini tarif etmeleri
istenir. Öğrencilerin verdikleri örnekler tahtaya yazılır.
Öğrencilerin verecekleri muhtemel örnekler aşağıdaki gibi olabilir.

Arabanın hareketi Bisikletin hareketi Teknenin suda ilerlemesi
Tahterevalli hareketi Topacın dönmesi Müzik aleti tellerinin hareketi
Çocuk zıplaması Gezegenlerin hareketi Parktaki salıncağın hareketi
Uçağın havalanması Füzenin yükselmesi Buz pateni yapan sporcu
Uygulama Aşamaları Rüzgargülü hareketi Cep telefonu titreşimi Bungee jumping hareketi
GRUP ÇALIŞMASI
Öğrencilerin cevaplarından sonra sınıf, en az 3 en fazla 6 çalışma grubuna ayrılır. Grupların
seçiminde öğrencilerin ilgi ve hazırbulunuşlukları göz önünde bulundurularak heterojen üye
seçimine dikkat edilir. (SFAY, SFGE).
Gruplara tahtada yer alan hareket örneklerinin benzer özelliklerine göre farklı gruplara ayır-
maları istenir (SFAY, SFGE). Öğretmen bu işlemin en az 3 grup altında yapılmasını sağlar.
Öğrenciler bu hareket türlerini benzerliklerine ve farklılıklarına göre çalışma kâğıdı üzerinde
gruplandırır.
Öğrenci gruplarının yaptıkları gruplandırmaların dışında kalan (ör. buz pateni yapan sporcu)
hareket çeşitleri dersin sonunda değerlendirilir (IFS).
Öğretmen dünyanın dönme hareketini gösteren kısa bir video izletir. Öğrencilere dünyanın
nasıl bir hareket yaptığını ve bu hareketin kendi oluşturdukları gruplardan hangisine uydu-
ğunu sorar (SFAY).

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 67