Page 98 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI - ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK
9. SINIF

İFO1. Konular kronolojik anlatım yerine "Enerji Korunumu" ve "Maddenin
Tanecikli Yapısı" gibi temel temalar etrafında organize edilir.
Organizasyon (İFO)
İFO2. Isı, sıcaklık ve iç enerji kavramları arasındaki ilişkisel yapıyı göste-
ren kavram haritaları oluşturulur.
Seçkin Kişiler James Prescott Joule’un ısı ve mekanik enerji arasındaki ilişkiyi bulma
(İFSK) sürecindeki deneyleri ve karşılaştığı zorluklar incelenir.
Bir maddenin iç enerjisi yanlızca sıcaklığına değil kütlesine ve madde cin-
Üst Düzey
Düşünme sine de bağlıdır. Buzdağı soğuk ama büyük kütleli, bir kaptaki kaynar su
ise sıcak ama az kütlelidir. Buzdağının ve kaynar suyun iç enerjileri karşı-
(SFÜDD)
laştırılması istenerek iç enerji kavramı somutlaştırılabilir.
Açık Uçluluk/ “Eğer suyun öz ısısı çok düşük olsaydı dünyadaki yaşam ve iklim nasıl de-
İlerletici Süreç ğişirdi?” sorusu üzerine senaryo geliştirilir. (Tek bir doğru cevabı olmayan,
(SFAU) çok yönlü düşünmeyi gerektiren bir sorudur.)
Keşifçi Öğrenme Öğrencilere doğrudan matematiksel model verilmez, su ve yağ deneyleri
(SFKÖ) sonucunda değişkenler arasındaki ilişkiyi kendilerinin bulması sağlanabilir.
Süreç Akıl Yürütme/ Deneyden elde ettikleri verileri grafiğe dökerek grafiğin eğiminden "ısı sı-
Kanıtlama ğası" kavramına ulaşmaları ve bulgularını neden-sonuç ilişkisi içinde sa-
(SFAY) vunmaları istenir.
Seçimde Özgürlük Öğrencilere deney verilerini sunarken istedikleri yöntemi (dijital sunum,
(SFSÖ) poster, laboratuvar raporu veya sözlü anlatım) seçme hakkı tanınır.
Araştırma Bilimsel bir deneyde "Bağımlı Değişken" (Sıcaklık değişimi), "Bağımsız
Yöntemleri Değişken" (Isı/Zaman) ve "Kontrol Değişkeni" (Kütle) belirleme ve kontrol
(SFARŞ) etme becerileri uygulanır.
Grup Etkileşimi Deney gruplarında "Kütle Dedektifi", "Zaman Tutucu", "Yazman" gibi roller
(SFGE) paylaşılarak akran öğrenimi ve iş birliği desteklenir.

Gerçek Hayat Öğrencilerden, okul veya ev ortamında ısı yalıtımını artırarak enerji tasar-
Problemleri rufu sağlamaya yönelik, yerel malzemeleri kullanarak ekonomik ve verimli
(ÜFGHP) bir yalıtım modeli tasarlamaları istenebilir.
Gerçek Alıcı Kitle Hazırlanan enerji tasarrufu raporları veya infografikler okul yönetimine su-
Ürün (ÜFGAK) nulabilir ya da okul panosunda sergilenebilir.

Dönüşüm Isı ve sıcaklık kavramları arasındaki farkı anlatan özgün bir kamu spotu
senaryosu yazılması veya birden fazla kareden oluşan eğitsel bir karikatür
(ÜFD) dizisi hazırlanması istenebilir.
Üründe Çeşitlilik Öğrenciler, öğrendiklerini podcast, blog yazısı, üç boyutlu maket ya da
(ÜFÜÇ) kısa bir rol canlandırmasıyla anlatabilirler.
Ortamın Tanımı ve Sınıf, grup çalışmasına uygun araştırma laboratuvarı havasında düzen-
Önemi lenir. Öğrencilerin rahatça hareket edip grup çalışması yapabileceği "U
Fiziksel (FÖOD-OTÖ) düzeni" veya "küme düzeni" tercih edilir.
Öğrenme Ortamı Öğretmen kürsüde anlatan değil, gruplar arasında dolaşan bir "rehber"
Düzenlemeleri Öğrenen Merkezli
Ortamlar (mentör) konumundadır. Tartışmayı başlatan ve sonlandıran öğrenciler-
dir, öğretmen sadece süreci kolaylaştırır. Hata yapmanın öğrenmenin bir
(FÖOD-ÖMO)
parçası olarak kabul edildiği, yargılayıcı olmayan bir iklim oluşturulur.

100 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ