Page 76 - Kimya Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
KİMYA
9. SINIF

Öğrencilerin cevapları kapsamında sınıf içi tartışma ortamı başlatılır (SFGE1).
Daha sonra öğretmen öğrencilerin görebileceği bir alanda 3 özdeş bürete eşit hacimde üç
farklı sıvı (su, zeytinyağı, etil alkol) doldurur.
Öğretmen öğrencilere “Sizce hangisi en hızlı akar?” diye sorar ve öğrencilerin cevaplarını
tahtaya yazar (SFAU1) (IFÇ1).
Sınıftan bir öğrenci seçilir. Seçilen öğrencinin kronometreyi kullanarak büretlerdeki sıvıların
boşalma sürelerini tespit etmesi beklenmektedir (SFSÖ1).
Büretlerin muslukları açılarak sıvıların boşalma süreleri tespit edilir.
Elde edilen süreler tahtaya yazılır.
Öğretmen, “Sıvıların akmaya karşı gösterdiği bu dirence viskozite denir. Zeytinyağının
molekülleri birbirini daha güçlü çektiği için akmakta zorlandı.” açıklamasını yaparak viskozite
kavramı ile moleküller arası etkileşim ilişkisini açıklar (IFK1).
Öğretmen, öğrencilere deney sürecine yönelik çalışma kâğıdını dağıtır (EK 1). Öğrenciler,
deney sırasında elde ettikleri verilere göre çalışma kâğıdını doldurur (SFÜDD1).
Öğretmen, öğrencilerin çalışma kâğıtlarını inceleyerek veri kaydetme, akışkanlık–viskozite
ilişkisini kurma ve moleküller arası etkileşimleri yorumlama düzeylerini tespit eder.
Örnek çalışma kâğıdı aşağıdaki gibi olabilir:

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
KİMYA
9. SINIF
EK 1: ÇALIŞMA KÂĞIDI
Adı Soyadı: ................................................. Sınıf: ................ Tarih: ...../....../..........
Etkinlik Adı:
Yönerge
Aşağıda verilen sıvılarla gerçekleştirilen deney sırasında elde ettiğiniz ölçüm ve gözlemleri tabloya kaydediniz. Her sıvı
için hacim ve boşalma süresi değerlerini kullanarak akma hızını hesaplayınız. Elde ettiğiniz verilere dayanarak sıvıların
akışkanlık ve viskozite düzeylerini karşılaştırınız. Gözlemlerinizden yola çıkarak viskozite ile moleküller arası etkileşim
gücü arasındaki ilişkiyi yorumlayınız.
Özellik/Sıvı Su Zeytinyağı Etil alkol
Hacim (mL)
Boşalma Süresi (sn)
Akma Hızı (mL/sn)
Akışkanlık (Az/Orta/Çok)
Viskozite (Düşük/Orta/Yüksek)
Moleküller Arası Etkileşim Gücü
(Zayıf/Orta/Güçlü)

80 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
Öğretmen, “Peki, viskozitesi yüksek olan bir sıvıyı (örneğin balı) daha akışkan hâle getirmek
için ne yapabiliriz?” sorusunu sorarak sıcaklık faktörüne dikkat çeker (SFÜDD2).

78 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ