Page 95 - Matematik Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
MATEMATİK
10. SINIF

Örnek Adımlar: Gelen hastayı şikâyetine göre Sarı (Bekleyebilir) veya Kırmızı (Acil) alana
yönlendiren algoritmayı kurmak
Senaryo:
Nefes darlığı veya göğüs ağrısı var mı?
Evet ise Kırmızı Alan
Hayır ise ateş 38 derecenin üstünde mi? Evet ise Sarı Alan
Hayır ise Yeşil Alan (Poliklinik)
Çıktı: Karar kutularının (eşkenar dörtgen) doğru bağlandığı dallanan bir akış şeması

C Grubu (Ileri Seviye-Çok Değişkenli Mantık): Başhekimler
Sayın Başhekimler, sizlerden tıbbi bilginin ötesinde bir sistem mimarlığı bekliyoruz.
Tasarlayacağınız “Yapay Zekâ Doktoru”, tek bir veriye değil yaş, kronik hastalık ve şikâyet
gibi çoklu değişkenlere aynı anda bakarak karar vermelidir. Burada mantıksal ve/veya
kapılarını kullanarak karmaşık bir ağ örmeniz gerekiyor. En büyük meydan okumanız ise;
sistemin bilmediği bir durumla (veri eksikliği) karşılaştığında nasıl bir güvenlik protokolü
işleteceğidir. Gerçek bir başhekim gibi hata payını sıfıra indiren bir algoritma inşa ediniz.
Örnek Adımlar: Çoklu değişkenleri analiz eden bir “Yapay Zekâ Doktoru” tasarlamak
Senaryo: Algoritma hem yaş hem şikâyet hem de kronik hastalık verisini aynı anda
değerlendirmelidir.
Örnek: “Baş ağrısı” normalde Yeşil alandır. Ancak hasta 65 yaş üstü ve tansiyon hastası ise
Kırmızı alana alınmalıdır.
Zorluk: Veri eksikliği durumunda (ör. Hasta bilinci kapalı, konuşamıyor.) sistemin ne
yapacağını (Hata Yönetimi) da tasarlamalıdırlar.
Çıktı: İç içe geçmiş karar yapıları içeren karmaşık bir algoritma.
Gruplar hazırladıkları akış şemalarını tahtaya veya masalarına asarlar (ÜFD1). Her
gruptan bir sözcü kalır, diğer öğrenciler grupları gezer. “Sizin algoritmanızda, hastanın
bilinci kapalıysa hangi karar düğümü devreye giriyor?” ya da “Bu adımın yerini değiştirirsek
sistem çöker mi?” vb. soruları sorarak grup sözcülerinin kendi kurdukları mantık silsilesini
savunmaları ve başkalarının mantık hatalarını bulmaları sağlanır (SFGE1, ÜFGHP1).
Öğretmen, tüm grupların odak noktasını tahtaya çekecek o can alıcı bağlantıyı kurar: “Harika
sistemler kurdunuz. Bir hastanın durumunu analiz ederken kullandığınız ‘Eğer/Değilse’
mantığı, aslında matematiğin en gizemli denklemlerini çözmek için de kullanılır. Şimdi,
ilgili öğrencilere hastane senaryosundaki ‘Acil Durum Belirleyicisi’ kriterini, 2. dereceden
denklemlerdeki diskriminant D ile değiştirerek 2. dereceden denklemin köklerini bulduran
^h
algoritma yazdırılır.
Uygulama sonrası öğretmen öğrencilere çıkış biletini dağıtır (EK 1). Öğrenciler; basit bir
sıralamadan (A Grubu), çok değişkenli bir sistem tasarımına (C Grubu) ve nihayetinde soyut
bir matematiksel modellemeye (denklem çözümü) ulaşarak kademeli öğrenme döngüsünü
tamamlamış olurlar.
Değerlendirme Çıkış Bileti (Öz Değerlendirme Formu) (EK 1)
Acil tıp ve sağlık yönetimi (triyaj hemşiresi/doktoru)
Kariyer Çıktısı Sistem analisti ve endüstri mühendisliği
Yapay zekâ ve veri bilimi
Dijital akış şeması araçları (görselleştirme)
Teknoloji Entegrasyonu
Algoritma simülasyonu (kodlama)

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 97