Page 14 - ZENGİNLESTİRME-ÖLÇME ARAÇLARI

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
FARKLILAŞTIRMADA ZENGİNLEŞTİRME UYGULAMALARINA YÖNELİK ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ARAÇLARI

2.1.2.2. Zenginleştirme Uygulamalarında Kullanılan Öğrenme Günlüğü Türleri
Zenginleştirilmiş sınıflarda öğrencilerin düşünme süreçlerini çeşitlendirmek amacıyla farklı günlük türleri kullanılabilir
(Demir, 2025):
• “Merak Ediyorum…” Günlüğü: Öğrencinin konuya ilişkin derinleşmek istediği soruları ve araştırma alanlarını
ortaya koyar.
• Üstbilişsel Günlük: “Bu problemi çözerken nasıl bir yol izledim?” gibi sorularla öğrencinin düşünme süreçlerini
sorgulamasını sağlar.
• Transfer Günlüğü: Öğrenilen bilginin farklı bağlamlara ve gerçek yaşam durumlarına nasıl aktarılabileceğine
odaklanır.
• 5N1K Günlükleri: Konunun çok boyutlu analizini destekleyerek bilişsel derinliği artırır. Bu günlük türleri, öğren-
cinin öğrenme profilini daha net ortaya koyarak farklılaştırılmış zenginleştirme uygulamalarına yön verir.

2.1.2.3. Zenginleştirme Etkinliklerinde Öğrenme Günlüklerinin Uygulama Süreci
Öğrenme günlükleri, zenginleştirme sürecinde aşağıdaki adımlar doğrultusunda yapılandırılır:
• Adım 1 - Yazım rehberi ve yönlendirme: Öğretmen, günlüklerin amacı ve içeriğine ilişkin açık bir rehber su-
nar. Süreci desteklemek amacıyla şu tür yönlendirici sorular kullanılabilir:
“Bu derste benim için en zorlayıcı kısım neydi?”
“Yeni öğrendiğim bilgiyi nerede kullanabilirim?”
“Bu etkinlikte hangi strateji bana yardımcı oldu?”
• Adım 2 - Zamanlama ve rutin oluşturma: Günlükler haftada en az bir kez, ders sonlarında, ünite geçişlerinde
veya uzun soluklu zenginleştirme projelerinin kritik aşamalarında uygulanabilir.

• Adım 3 - Yazım süreci: Öğrenciler, zenginleştirme etkinlikleri sırasında karşılaştıkları bilişsel zorlukları, merak
uyandıran durumları ve çözüm yollarını özgürce ifade eder.
• Adım 4 - Geri bildirim: Günlükler notlandırılmaz; öğretmen açıklayıcı, destekleyici ve yönlendirici geri bildirim-
ler sunar. Amaç, öğrenmeyi derinleştirmek ve öğrenciyi yeni bilişsel meydan okumalar için cesaretlendirmektir
(Earl, 2012).

• Adım 5 - Gelişim izleme ve planlama: Günlüklerden elde edilen veriler doğrultusunda öğretim süreci uyarla-
nır. Öğrencinin öğrenme çıktılarında yüksek düzeyde başarı göstermesi durumunda, müfredat daraltma yoluy-
la daha karmaşık ve derinleştirici zenginleştirme görevlerine geçilir.

2.1.2.4. Etik ve Pedagojik Duyarlılıklar
Öğrenme günlükleri öğrencinin bireysel düşünme alanını içerdiği için gizlilik ve gönüllülük ilkeleri gözetilmelidir. Pay-
laşılması planlanan yazılar için öğrenciden uygulama öncesinde izin alınmalı, günlükler not baskısı oluşturmadan
öğrencinin kendi öğrenme sürecini keşfetmesini destekleyecek biçimde kullanılmalıdır (Demir, 2025).

ÖĞRENME GÜNLÜĞÜ
Tema boyunca öğrenme sürecinizi daha iyi görebilmek için bir öğrenme günlüğü tutunuz.
Günlüğünüzü aşağıdaki soruları düşünerek yazabilirsiniz
• Neleri yeni öğrendim?
• Öğrendiklerimi başka yerlerde veya durumlarda nasıl kullanabilirim?
• Öğrendiklerimden yola çıkarak neleri merak ettim?
• Öğrendiklerim içinde benim için en önemli yer neresiydi?
• Öğrendiklerim arasında hangi kısımları anlamakta zorlandım?
• Öğrendiklerimden en çok hangi kısımda keyif aldım?

Şekil-2. Öğrenme Günlüğü Örneği (MEB, 2024b, s.89)
16