Page 128 - Tarih Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TARİH
10. SINIF

IFK 1: Öğrenciler, eyalet ve suhte isyanlarını araştırırken yalnızca isyan-
ların ortaya çıkışını etkileyen en temel unsurları ele alır. Bu aşamada öğ-
rencilerden, duraklama döneminde eğitimin bozulması ve liyakat sistemi-
nin zayıflamasının isyanlara nasıl zemin hazırladığını sade, tek boyutlu ve
doğrudan bir ilişki kurarak açıklamaları sağlanabilir.
IFK 2: Öğrenciler, İstanbul isyanlarını araştırırken sadece padişah ve dev-
let adamlarının infografikte gösterilmesiyle yetinmeyip isyanların ortaya
çıkış süreçlerini etkileyen siyasal, ekonomik ve toplumsal değişkenleri
birden fazla boyutta analiz edebilir. Her bir isyan için padişah ve devlet
adamlarının kararlarının, yönetim tarzlarının ve dönemin sistemsel so-
Karmaşıklık runlarının isyan dinamikleriyle nasıl kesiştiğini gösteren çok katmanlı bir
infografik tasarlamaları istenebilir. Ayrıca isyanların kısa ve uzun vadeli
(İFK)
devlet yönetimi üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı biçimde ilişkilendirerek
sunmaları istenir.
IFK 3: Öğrenciler, Celâli isyanlarını araştırırken yalnızca isyanlarda et-
kilenen padişahları, devlet adamlarını ve önemli isyan elebaşlarını belir-
lemekle sınırlı kalmaz. Bunun yerine; her bir isyanın siyasi, ekonomik,
askeri ve toplumsal arka planını çok boyutlu bir bakış açısıyla analiz ede-
bilir. İsyan elebaşlarının motivasyonlarını, padişah ve devlet yönetiminin
bu süreçteki karar mekanizmalarını, tımar düzenindeki bozulma, vergi
politikaları ve merkez-taşra ilişkilerindeki yapısal sorunlarla ilişkilendire-
rek incelemeleri sağlanabilir. Öğrencilerden, bu karmaşık etkileşim ağını
gösteren, sebepler, aktörler, sonuçlar zincirini bir arada sunan analitik bir
taslak veya infografik oluşturmaları beklenir.
• Öğrencilerden araştırdığı olayla ilgili basit bir zaman çizelgesi oluştur-
maları ve her adımda ne değiştiğini not etmeleri istenebilir.
• Araştırdığı olay hakkında bir hipotez kurmaları ve “Bu isyanın en güçlü
nedeni ---- olabilir.” hipotezini destekleyen en az üç kanıt bulmaları
Keşifçi Öğrenme sağlanabilir.
(SFKÖ)
Süreç • Öğrencilerin çok boyutlu düşünmeyi gerektiren kendi araştırma sorula-
rını oluşturmaları istenebilir. Örneğin, “Devlet yönetimi bir kararı farklı
alsaydı süreç nasıl değişebilirdi?” vb. Oluşturduğu soruya yönelik olası
senaryolar geliştirmeleri istenebilir.
Grup Etkileşimi Öğretmen liderlik becerisi bulunan öğrencilerin grupları oluşturmasına fır-
(SFGE) sat verebilir.
Çocuklardan ürünlerini okul panosunda sergilenecek bir tarih köşesi, veli
Gerçek Alıcı Kitle
bilgilendirme bülteni, okul gazetesi, tarih kulübü sunumu veya dijital sınıf
(ÜFGAK)
arşivi gibi gerçek bir kullanım alanına yönelik hazırlamaları istenebilir.
Öğrencilerden, Eyalet-Suhte, İstanbul ve Celâli isyanlarını kapsayan bü-
tüncül bir “Tarihsel Süreç Dosyası” oluşturmaları istenebilir. Bu dosyada
Üründe Çeşitlilik öğrencilerin seviyelerine göre farklı ürünler seçmelerine fırsat verilebilir;
Ürün (ÜFÜÇ) tablo, zaman çizelgesi, infografik, kavram ağı, sebep-sonuç zinciri veya
mini analiz raporu gibi farklı ürün türlerinden en az ikisini seçerek bir araya
getirebilirler.
Öğrencilerden, isyanların sosyal, ekonomik ve siyasi etkilerini güncel
Dönüşümler toplumsal sorunlara uyarlayarak çözüm önerileri geliştirmeleri istenebilir.
Aynı zamanda öğrencilerin, tarihsel olaylardan elde ettiği dersleri kendi
(ÜFD) yaşamında karşılaştığı problemlere uygulayarak yeni yorumlar üretmeleri
sağlanabilir.

130 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ