Page 114 - Türk Dili ve Edebiyatı Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
10. SINIF

Ardından öğretmen, öğrencilerin derse başlamadan önceki ön bilgilerini tespit etmek ama-
cıyla giriş kartı tekniğini uygular (EK 1). Öğrencilere “Dede Korkut denince aklına gelen ilk
üç şey nedir?” sorusunun yer aldığı küçük kartlar dağıtır ve cevaplamalarını ister. Bu saye-
de öğretmen, sınıfın hazırbulunuşluk düzeyini analiz ederek derse yön verir.
Öğretmen, sosyal hayattaki değişimi somutlaştırmak adına geçmişten günümüze giyim, mi-
mari veya iletişim araçlarındaki değişimi gösteren görselleri etkileşimli tahtadan yansıtır.
Öğrencilere şu soruları yöneltir:
• Bu görsellerde dikkatinizi çeken unsurlar nelerdir?
• Sizce bu değişikliklerde neler etkili olmuş olabilir?
Bu aşamada öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerini tespit etmek amacıyla kısa cevaplı
sorular kullanılır.
Öğretmen, konuyu edebiyatla ilişkilendirmek için Dede Korkut hikâyeleri ile ilgili kısa bir
videoyu (çok modlu metin) izletir (IFO1). Daha sonra örnek bir Dede Korkut hikâyesini (Deli
Dumrul) etkileşimli tahtadan açar.
Metni okumadan önce öğrencilerden başlıktan ve görsel unsurlardan hareketle metnin ko-
nusunu tahmin etmelerini ister (IFK1).
Öğretmen ayrıca öğrencilere şu soruyu yöneltir:
“Bu hikâye sizce hangi amaçla yazılmış olabilir? Ders vermek, kahramanlık göstermek ya
da toplumsal değerleri aktarmak için mi?” Bu sayede öğrenciler metnin yazılış amacına
yönelik beklenti oluşturur.
https://ders.eba.gov.tr/ders/proxy/VCollabPlayer_v0.0.1064/index.html#/main/curriculumRe-
source?resourceID=4d90ec5c8c500aab413a6be9f85480f2&resourceTypeID=3&loc=-1&s-
howCurriculumPath=true

Okuma Sırası
Öğretmen, öğrencilerden metni okumadan önce hangi okuma stratejisini kullanacaklarına
karar vermelerini ister. Öğrenciler “sessiz okuma, sesli okuma, not alarak okuma veya altını
çizerek okuma” seçeneklerinden kendilerine uygun olanı seçerler.
Öğretmen belirlenen strateji doğrultusunda metnin okunmasını sağlar (IFSK1, SFSÖ1).
Okuma sırasında öğrencilerden anlamını bilmedikleri kelimeleri bağlamdan (cümlenin geli-
şinden) hareketle tahmin etmeleri istenir (IFÇ1, SFKÖ1). Böylece söz varlığını bağlamdan
hareketle belirleme becerisi geliştirilir.
Okuma Sonrası
Metin okunduktan sonra hikâyedeki değerlerin günümüzle kıyaslanması ve derinlemesine
analiz edilmesi için konuşma bileti stratejisi uygulanır (FÖOD-T1).
Öğretmen sınıfı esnek gruplama stratejisini kullanarak gruplara ayırır. Her öğrenciye eşit
sayıda konuşma bileti verir. Öğrencilere şu soru yöneltilir:
“Hikâyedeki kahramanın aileye bakışı ile günümüzdeki aile anlayışı arasında nasıl bir de-
ğişim görüyorsunuz?”
Kural gereği söz almak isteyen öğrenci ortaya bir bilet bırakır. Böylece çekingen öğrencile-
rin de sürece aktif katılımı sağlanır (SFÜDD1).
Öğretmen ayrıca öğrencilere şu soruyu yöneltir:
“Deli Dumrul’un davranışlarından dönemin insanlarının ölüm ve kader anlayışı hakkında
nasıl bir çıkarım yapabilirsiniz?”
Bu soruyla öğrenciler metindeki örtük anlamları fark eder.

116 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ