Page 112 - ESTETİK 11

Görsel 4.27:
Göl Kıyısındaki
Ağaçların Atında
Dans, 1865-1870,
Jean-Baptiste-
Camille Corot,
55,88x80,01
cm, Tuval
üzerine yağlı
boya Ulusal
Sanat Galerisi,
Washington,
ABD
Kant’a göre güzel ve hoş kavramları ayrı şeylerdir. Güzel olan şeyler hoşa gidebilir. Ama
her hoşa giden şeye güzeldir diyemeyiz. Örneğin susuzluk, açlık, uyku gibi bedensel
ihtiyaçların giderilmesi hoştur ama bunlara güzeldir diyemeyiz. Kant’a göre hoş olanın
nesnel bir ölçütü yoktur. Yani özneldir, kişiden kişiye değişebilendir. Öznel, beğeni ile il-
gili olmakla beraber diğer insanların beğenilerindeki Kant’a göre “apriori” (önsel) taraf
ile kesişen bir özelliği vardır. Bu niteliği ile kişiyi aşıp diğer kişiler arasında bir geçerliliğe
sahip olur. Ama güzel olan güzel olduğu için güzeldir, öznel değerlendirmelerden ba-
ğımsızdır.

Belli durumlarda hoşa giden şeyler, durum değiştiğinde hoşluğunu kaybeder. Hoşluk ve
haz peşinde koşmak bazen kişiyi istenilmeyen duruma da düşürebilir. Ama güzel tutku-
su insanı büyütür, asil kılar, yüceltir. Hoş özneldir, hoş olan şey istenç ve iştah uyandırır.
Güzel olan ise hayranlık, aşırı sevinç ve coşku yaşatır (Görsel 4.27).

SoruYorum

Güzel ve hoş kavramını sorgulamak üzere aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Hoş nedir?
2. Güzel mi daha üst değerdir, hoş mu daha üst değerdir?
3. Güzel olan şeyler hoşumuza gittiği için her güzel olan hoş mudur, her hoşa
giden güzel midir?
4. ‘’Güzellik doygunlukla ortadan kalkmaz ama hoşluk doygunlukla ortadan
kalkar.’’ sözünden ne anlıyorsunuz? Açıklayınız.
5. Kant hoş kavramının öznel olduğunu söyler. Sizin bir şeyi hoş olarak değer-
lendirme kriterleriniz nelerdir?

110