Page 185 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

11. ÜNİTE

SIRA SENDE

Siz de mehter müziğinde kullanılan çalgıları sınıfı nızda dinleyip çalgıların ses tı nılarını ve ses sınırlarını tespit
etmeye çalışınız. Edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.

11.3.3. Türk Müziğinde Türler ve Biçimler

Zengin bir müzik geleneğine sahip Türk kültürünün bir parçası olan Türk müziğinde tarih boyunca farklı türler ve bi-
çimler ortaya çıkmıştı r.

A. Türk Müziğinde Türler

Aynı temel ve ortak özelliklere sahip müzik eserlerinin altı nda toplandığı çatı ya tür denir. Türler; müziğin amacına,
teknik özelliklerine, toplum veya birey için gördüğü işleve göre çeşitlilik göstermektedir. Örneğin Türk sanat müziği bir
türdür. Bu türün özünü oluşturan temel özellikler; Türk müziği makamları ile bestelenmesi, kendine has bir teknik ve
üslupla icra edilmesi, icrasında Türk müziğine uygun çalgıların seçilmesidir.
Türk müziği türleri aşağıdaki ölçütler esas alınarak sınıfl andırılmaktadır:
• Genel türüne göre (dinî müzik, dünyevi müzik vb.)
• İcra türüne göre (ses müziği, çalgı müziği)

• Kullanıldığı kültürel alana göre (askerî müzik, dinî müzik, eğlence müziği vb.)
• İcra edildiği mekâna göre (ordu müziği, saray müziği, cami müziği vb.)
• İcra tarzına göre (usullü-kırık hava, usulsüz-uzun hava vb.)
(Tanrıkorur, 2005, s. 48)

Türk müziği, tür sınıfl andırmasına göre “geleneksel Türk müziği” ve “çok sesli Türk müziği” olmak üzere ikiye ayrıl-
maktadır (Görsel 11.47).

TÜRK MÜZİĞİ

Geleneksel Türk Müziği Çok Sesli Türk Müziği

Dünyevi Dinî Dünyevi Dinî
Türk Müziği Türk Müziği Çok Sesli Türk Müziği Çok Sesli Türk Müziği

Çok Sesli
Türk Halk Müziği Cami Müziği Türk Halk Müziği

Çok Sesli
Türk Sanat Müziği Tekke Müziği Türk Sanat Müziği

Çok Sesli
Türk Askerî Müziği Türk Askerî Müziği

Türkçe
Görsel 11.47: Türk müz�ğ�nde türler
Sözlü Popüler Müzik

TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ 183