Page 183 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

11. ÜNİTE

Tambur: Arapların “tanbur-u ke- Santur: Genellikle yamuk şeklin- Sine Keman: Avrupa'da “vola
bir-Türkî” (büyük Türk tamburu) olarak deki bir gövdeye sahip olan santur, d'amore” olarak bilinen çalgıdır. İs-
isimlendirdiği tambur, Osmanlı müziği- telli bir çalgıdır. Bu çalgının gövdesinin tanbul'a 18. yüzyıl ortalarında gelmiş
nin en önemli mızraplı çalgısıdır. Yarım üzerine çok sayıda tel yerleşti rilmiş ve ve sine keman olarak adlandırılmıştı r
elmayı andıran bir gövdeye ve uzun bir teller; üçlü, dörtlü veya beşli gruplar (Görsel 11.38).
sapa sahip bu çalgı, 19. yüzyıla kadar hâlinde akort edilmişti r. Osmanlı mü-
sekiz tane bağırsak telle kullanılmıştı r ziğinde kullanılan santurlar, şekil ve tel
(Görsel 11.36). sayısı bakımından belirli bir standarda
sahip olmamıştı r. Santuru kanundan
ayıran en önemli özellik, tellere tok-
maklarla vurularak çalınması olmuştur
(Görsel 11.37).

Görsel 11.36: Tambur Görsel 11.37: Santur Görsel 11.38: S�ne keman

Osmanlı Dönemi’nde Askerî Müzikte Kullanılan Çalgılar

Mehter takımının yerleşimi, müziğin icra amacına göre farklılık göstermişti r. Mehter takımı törenlerde genellikle kös
ortada olmak kaydıyla yarım ay veya bazen daire şeklinde konumlanmıştı r. Nakkare haricindeki çalgılar ayakta durularak
çalınmıştı r (Görsel 11.39). Savaşlarda ise büyük çalgılar ve müzisyenler at veya deve üzerinde ilerlerken diğer müzisyenler
çalgılarını yürüyerek icra etmişti r. Mehter müziğinde kullanılan çalgılar iki sınıft a toplanmıştı r.

Görsel 11.39: Mehter

Tablo 11.5: Osmanlı Dönem� Türk Müz�ğ�nde Kullanılan Çalgılar

Nefesli Çalgılar Zurna, boru (kurrenay ya da nefi r), mehter düdüğü

Vurmalı Çalgılar Kös, davul, nakkare, tabılbaz, zil, çevgan (çağana)

TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ 181