Page 12 - Birleştirilmiş Farklılaştırma Etkinlikleri

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ
BİYOLOJİ
9. SINIF

Gözlem Yayılma hızı
Damlatılan
Ortam
madde
Yayılır Yayılmaz Hızlı Orta Yavaş

Su Gıda boyası

Yağ Gıda boyası

Öğrencilere aşağıdaki soruları yöneltiniz
• Boya neden suda hızla dağılırken yağda dağılmıyor?

• Suyun her noktasına ulaşmasını sağlayan ne olabilir?
• Molekülün yapısı bu davranışı etkiler mi? (DSF3, ZSF4)
Gözlenen Sonuç
Gıda boyası su içinde hızla yayılırken yağ içinde dağılmadan kalır.
Öğrencilere şu açıklama yapılır (DSF4, ZIF4)
Su molekülü polar yapıdadır; oksijen atomu kısmi negatif, hidrojen atomları kısmi pozitif
yüke sahiptir. Gıda boyası gibi polar maddeler, su molekülleriyle iyon–dipol ve dipol–dipol
etkileşimleri kurarak suda çözünür. Yağ ise apolar bir madde olduğu için su molekülleriyle
yeterli etkileşim kuramaz. Bu deney, öğrencinin “benzer benzeri çözer” ilkesini moleküler
düzeyde anlamasını sağlar ve suyun çözücü özelliğinin molekül yapısına bağlı olduğunu
anlatır.
Uygulama Aşamaları Deney 2: Zayıf Ama Toplamda Güçlü Bağlar
Deney malzemeleri
• İki cam levha
• Su

• Emici kâğıt parçası

Deneysel Süreç
İki cam levha arasına çok ince su tabakası konur, emici kâğıt parçası ile kenarlarından fazla
suyu alınır, cam levhalar ayrılmaya çalışılır.
Öğrencilere aşağıdaki soru yöneltilir.
• Çok az su olmasına rağmen camlar neden zor ayrılıyor?

Levhalar Ayrılma zorluğu
Kayma
ayrılır mı? (işaretle)
Koşul
Evet Hayır Kolay Orta Zor Kolay Orta Zor

Kuru cam-cam

Arada ince su
tabakası

14 BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ