Page 88 - Birleştirilmiş Farklılaştırma Etkinlikleri

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ
FİZİK 10. SINIF

ETKINLIK 3

TEMA: ELEKTRIK
Etkinliğe
Dönüştürülecek FIZ.10.3.7. Topraklama olayının önemini sorgulayabilme
Öğrenme Çıktıları

a) Topraklama olayını tanımlar.
b) Topraklama olayıyla ilgili sorular sorar.
Basamaklandırılmış c) Topraklama olayı hakkında bilgi toplar.
Bilgi Birimleri
ç) Topraklama olayı ile ilgili topladığı bilgilerin doğru olup olmadığını değerlendirir.
d) Topraklama olayının önemi hakkında çıkarım yapar.
Öğrenciler, (+) ve (-) yüklerin varlığını, aynı yüklerin birbirini itip zıt yüklerin çektiğini bilmelidir.
Bu, topraklama sırasında yük hareketinin temelini oluşturur.
Ön Koşul Beceriler/ Günlük hayatta sürtünme ile elektriklenme gibi basit statik elektrik olaylarını (örneğin kapı kolu-
Temel Kabuller nun çarpması) gözlemleyebilmiş ve tanımlayabilmiş olmalıdır.
Bir maddenin üzerindeki net yükün sıfırlanması sürecini (nötr hale gelme) temel düzeyde anla-
mış olmalıdır.
Bazı öğrenciler “yük”, “iletken” veya “nötr” gibi temel kavramları henüz tam anlamamış olabilir.
Bu öğrenciler için basamaklandırılmış bilgi (bilginin küçük, yönetilebilir parçalara ayrılması) ih-
Tema Bazlı Öğrenci tiyacı vardır.
Ihtiyaçları Soyut kavramları anlamakta zorlanan öğrenciler için içeriği anlamayı kolaylaştıracak simgeler,
görsel ipuçları ve simülasyonlar (örneğin, elektroskopun yapraklarının kapanma simülasyonu)
kritik bir ihtiyaçtır.
Farklılaştırma Alanları
DIF1: Sadece kamyon zinciri değil günlük hayattan statik elektriklenen kıyafetler veya bilgisayar
parçalarına dokunmadan önce vücuttaki yükün boşaltılması gibi farklı ilgi alanlarına yönelik
örnekler eklenebilir.
DIF2: Topraklama tanımı yapılırken okuma eşiği düşük öğrenciler için daha basit dilli ve bol
görsel içeren metinler, ileri düzey öğrenciler için ise topraklamanın matematiksel modellemesini
(potansiyel farkı vb.) içeren teknik makaleler sunulabilir.
DIF3: Bilgi; sadece öğretmen anlatımı veya kısa metinle değil karekodlar aracılığıyla ulaşılabi-
lecek kısa videolar, podcastler veya etkileşimli simülasyonlarla desteklenebilir.
ZIF1: Öğrenciler tanımı “bileşenlere ayırarak” yeniden yazabilir: Ne? (topraklama) - Nasıl? (ilet-
Içerik kenle) - Neden? (nötrleşme/güvenlik) formatında tek cümlelik özet oluşturabilir.
ZIF2: “Nötr hale getirme” çerçevesi kurulduktan sonra öğrencilerden her örneği (priz, paratoner,
uçak kablosu) bu çerçeveye bağlamaları istenebilir: “Bu örnekte ne nötrleşiyor, nasıl?”
ZIF3: Paratoner araştırması için öğrencilerden “Paratoner binayı nasıl korur?” sorusunu me-
kanizma düzeyinde açıklamaları istenebilir, açıklamalarını bir akış diyagramıyla (yük birikimi →
iletim yolu → toprağa aktarım) sunabilirler.
ZIF4: Statik elektrik kaynaklı riskler sorgulanırken öğrencilerden her risk için “tehlike-neden-ön-
lem” zinciri kurmaları istenebilir (ör. kıvılcım → yanıcı ortam → topraklama/antikıvılcım önlemleri).
ZIF5: Topraklama yapılmayan binalarda öğrencilerden “risk analizi tablosu” hazırlamaları iste-
nebilir: olay (kaçak akım) - sonuç - olasılık - önleme - kanıt/gerekçe.

90 BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ