Page 101 - Biyoloji Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
BİYOLOJİ
9. SINIF

EK 3: DIJITAL GIDA DEDEKTIFI: ETKILEŞIMLI TELEFON ILE TAĞŞIŞ ANALIZI

Öğrenci Adı/Grup:................................................................................... Tarih: ....../....../202......

Hedefimiz, gözlemsel (nitel) verileri, dijital araçlar kullanarak sayısal (nicel) verilere dönüştürmek ve bir “Kalibrasyon Eğrisi”
oluşturmak.

1. MEYDAN OKUMA
Az önce yaptığınız deneylerde tüpteki rengin maviye dönmesi size sadece ‘Nişasta VAR’ dedi. Ancak bir gıda mühendisi
için bu yeterli değildir. Sütün içine ne kadar su katılıp kıvamı artsın diye nişasta eklendiğini (tağşiş oranını) gözünüzle
anlayabilir misiniz?
Göreviniz: Cep telefonunuzu basit bir spektrofotometreye (renk ölçer cihaza) dönüştürerek bilinmeyen bir süt
numunesindeki nişasta oranını sayısal olarak tespit etmek.

2. GEREKLI MALZEMELER VE DIJITAL HAZIRLIK
• Donanım: akıllı telefon, beyaz fon kâğıdı, aynı ışık kaynağı (veya telefon flaşı).
• Yazılım: herhangi bir “Color Picker” veya “Colorimeter” uygulaması (App Store/Play Store’dan ücretsiz
indirilebilir. Ör. Color Grab, Color Picker AR vb.)
• Kimyasallar: Lügol (İyot) çözeltisi, Süt, Nişasta çözeltisi

3. DENEY ADIMLARI (PROSEDÜR)

ADIM 1: Standartları (Referansları) Hazırlama
Ölçüm yapabilmek için önce bir “cetvel” oluşturmalısınız. Aşağıdaki karışımları 3 ayrı deney tüpüne eşit miktarda hazırlayın:
• Tüp A (Kontrol-%0): Saf Süt (Hiç nişasta yok)
• Tüp B (Az Tağşiş-%10): 9 birim Süt + 1 birim Nişasta Çözeltisi
• Tüp C (Çok Tağşiş-%50): 5 birim Süt + 5 birim Nişasta Çözeltisi
• Tüp X (Bilinmeyen): (Öğretmeninizin verdiği karışık numune)

ADIM 2: Tepkimeyi Başlatma
Her tüpe eşit sayıda (örneğin 5 damla) Lügol damlatın ve tüpü hafifçe çalkalayın. Renk değişimlerini bekleyin.

ADIM 3: Dijital Ölçüm (RGB Analizi)
Burası en kritik aşamadır. Hata yapmamak için şu kurallara uyun:
1. Tüpleri beyaz bir kâğıdın önüne koyun.
2. Ortam ışığının değişmemesine dikkat edin (veya karanlık bir ortamda sadece telefon flaşını kullanın).
3. Uygulamayı açın, kamerayı tüpün en renkli kısmına odaklayın.
4. Uygulamanın gösterdiği
R (Red-Kırmızı)
G (Green-Yeşil)
B (Blue-Mavi) değerlerini kaydedin.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 103