Page 38 - Farklılaştırılmış Öğretim Zenginleştirme

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM: ZENGİNLEŞTİRME

6.7. SÜREÇ ZENGİNLEŞTİRMEDE SINIF YÖNETİMİ VE ESNEK GRUPLAMA
Tomlinson ve Imbeau (2010), farklılaştırılmış sınıfta liderlik ve yönetim becerilerinin özellikle süreç boyutunda kritik oldu-
ğunu vurgular. Zenginleştirilmiş süreçler genellikle
• aynı anda sınıfta farklı etkinliklerin yürütülmesini,
• esnek ve kısa süreli gruplamaları,
• öğrencilerin belli ölçüde kendi zamanını yönetmesini gerektirir.
Bu nedenle öğretmenin
• net beklentiler ve rutinler oluşturması,
• gruplama kararlarını veriye dayalı vermesi (ön değerlendirme, gözlem, süreç içi değerlendirme),

• her öğrencinin zaman zaman farklı rollerde (öğrenen, anlatan, lider, destekleyici) yer almasını sağlaması
önemlidir.
TYMM ve farklılaştırma rehberleri, esnek grupla çalışmanın yanlış anlaşılmaması gerektiğini; sabit “iyi-orta-zayıf” gruplar
yerine, amaç ve görev temelli geçici grupların kullanılması gerektiğini özellikle vurgular. Bu yaklaşım, zenginleştirme gö-
revlerinin de “etiketleme” aracı değil öğrenciyi zorlayıcı ama erişilebilir öğrenme fırsatı hâline gelmesini destekler.

6.8. SÜREÇ ZENGİNLEŞTİRMEDE SIK YAPILAN HATALAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
• “Aktivite çokluğu = zenginleştirme” sanısı
Çok sayıda etkinlik yapmak, tek başına zenginleştirme değildir. Önemli olan, etkinliklerin üst düzey hedeflerle ve büyük
fikirlerle hizalanmasıdır (Wiggins & McTighe, 2005).
• Yalnızca “erken bitirenlere iş” olarak kurgulama
Zenginleştirme, sadece erken bitirenlere “fazladan iş” vermek değildir. Planlama aşamasında ünite yapısına yerleştiril-
miş, önceden düşünülmüş süreç zenginleştirmeleri gerektirir (Tomlinson & McTighe, 2006).
• Süreci yalnızca yüksek başarı grubuna açma
Araştırmalar, zenginleştirilmiş süreçlere erişimin sosyo-ekonomik ve dilsel açıdan dezavantajlı öğrenciler için sınırlı
kaldığını göstermektedir. MTSS ve okul çaplı zenginleştirme modelleri, bu nedenle zenginleştirme fırsatlarının daha
geniş bir öğrenci kitlesine açılmasını savunmaktadır.
• Yetersiz yapılandırma ve destek
“Zenginleştirme” adı altında öğrencileri tamamen başıboş bırakmak, özellikle öz düzenleme becerileri gelişmemiş öğ-
renciler için hayal kırıklığına yol açabilir. UDL ve DI yazınında vurgulandığı gibi, yüksek beklenti yüksek destekle birlikte
anlamlıdır (Hall vd., 2014).
• Değerlendirmeyi ihmal etme
Süreç zenginleştirme, sistematik biçimlendirici değerlendirme ve rubriklerle desteklenmediğinde, öğrenci ve öğretmen
için “güzel etkinlikler ama belirsiz kazanımlar” hâline gelebilir. Bu nedenle süreç zenginleştirmenin açık hedefler ve
görünür kanıtlarla ilişkilendirilmesi gerekir.

40