Page 36 - Farklılaştırılmış Öğretim Zenginleştirme

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM: ZENGİNLEŞTİRME

6.5.4. Küpleme (cubing)
Küpleme, üzerinde farklı düşünme görevlerinin yazılı olduğu bir küpü kullanarak öğrencilerin bir konuya altı farklı açı-
dan bakmasını sağlar (tanımla, karşılaştır, ilişkilendir, analiz et, uygulama öner, tartış vb.).
Ileri düzey öğrenciler için küpün yüzlerindeki görevler daha soyut ve tartışmalı olabilir (örneğin “etik boyutları tartış”,
“karşıt görüş geliştir”). Bu sayede süreç, çoklu bakış açısı ve eleştirel düşünme üzerinden zenginleştirilir.

6.5.5. Öğrenme menüleri ve seçim panoları (choice boards)
Öğrenme menüleri; ana yemek, ara sıcak, tatlı metaforlarıyla tasarlanan, öğrencilerin belirli sayıda görev seçerek iler-
lediği yapılardır (Tennessee DOE, 2018).
Zenginleştirme için:
• Menüde “şefin özel önerileri” gibi daha üst düzey görevler eklenebilir.
• Öğrencilerin kendi görevlerini tasarlamalarına imkân tanınabilir.
Bu yapı, hem ilgiye hem de öğrenme profiline göre süreç farklılaştırmayı destekler.

6.5.6. Sorgulamaya dayalı öğrenme ve proje döngüleri
Problem ve proje temelli öğrenme, zenginleştirilmiş süreçlerin doğal taşıyıcısıdır. Öğrenciler:
1. Bir problem ya da soru belirler.
2. Araştırma planı yapar, veri toplar.

3. Bulguları analiz eder.
4. Çözüm veya ürün geliştirir.
5. Süreci yansıtır.
Literatür, sorgulamaya dayalı süreçlerin özellikle üstün/ileri düzey öğrencilerde akademik başarı, motivasyon ve
yaratıcılığı artırdığını göstermektedir.

6.5.7. Düşünme rutinleri ve yapılandırılmış tartışmalar
Harvard Project Zero’nun düşünme rutinleri (örneğin “Görüyorum-Düşünüyorum-Merak Ediyorum”, “Haklı Çıkar-Karşı
Çık-Yeniden Düşün”) ve Sokratik seminerler, zenginleştirilmiş süreçte
• metin, görsel veya durumlarla derinlemesine etkileşim,

• kanıtlama, sorgulama ve perspektif alma becerilerini güçlendirmek için kullanılabilir.
Bu tür süreçler, özellikle TYMM’de ön plana çıkan eleştirel düşünme, iletişim, iş birliği ve sorumluluk becerileriyle doğ-
rudan ilişkilidir.

6.6. KISA SÜREÇ ZENGİNLEŞTİRME SENARYOLARI
Bu bölümde, farklı dersler için öğretmen gözüyle görülebilecek basit süreç zenginleştirme taslakları yer almaktadır.
6.6.1. Ortaokul Türkçe – “Hikâye çözümleme atölyesi”

Temel süreç:
• Bütün sınıfla kısa bir hikâye okunur, olay örgüsü ve karakterler tartışılır.

38