Page 41 - Farklılaştırılmış Öğretim Zenginleştirme

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM: ZENGİNLEŞTİRME

• beklentileri şeffaflaştırır,
• öğrencinin kendi ürününü öz değerlendirme yoluyla gözden geçirmesini sağlar,
• akran değerlendirmesini somut ve yapıcı hâle getirir.

Örneğin
• bilimsel araştırma raporu için ayrı,

• dijital hikâye ya da kamu spotu için ayrı,
• karikatür, afiş, çizgi roman gibi ürünler için ayrı rubrikler geliştirilebilir.
TYMM, ürün zenginleştirme çerçevesinde alan uzmanlarının, akranların ve öğrencinin kendisinin değerlendirme süreç-
lerine dâhil edilmesini önermekte; bu yapılamadığında ise akran değerlendirmesi, öz değerlendirme ve öğretmen değer-
lendirmesinin birlikte kullanılabileceğini belirtmektedir. Böylece ürün, yalnızca öğretmenin not verdiği bir “görev” değil çok
kaynaklı geri bildirimle gelişen dinamik bir yapı hâline gelir.

D) SENTEZ ÜRÜN
TYMM’de ürün zenginleştirme boyutlarından biri de “sentez ürün - yaratıcı ve orijinal ürünlere odaklanılmalı” ifadesiyle
açıklanmaktadır. Sentez ürün, öğrencinin farklı bilgi, beceri ve deneyimleri bir araya getirerek yeni ve özgün bir ürün oluş-
turması anlamına gelir.
Bu tür ürünlerde
• en az iki farklı disiplin ya da beceri alanı birleşir (örneğin tarih + dijital tasarım, fen + mühendislik tasarımı, Türkçe +
drama),

• ürün, hazır bir kalıbın doldurulması değil öğrencinin yapılandırılmış yaratıcılığını yansıtan bir tasarımdır.
TYMM’de verilen bazı zenginleştirme örnekleri (felsefe dersinde kavramlardan dijital kelime bulutu oluşturma, Ibn Sina ve
Descartes üzerinden “insanın kendi varlığını idraki” problemine yönelik dijital materyal hazırlama gibi ) içerik ve ürünün
birlikte zenginleştirildiği sentez ürün örnekleridir. Benzer biçimde, tarih öğretim programında “konargöçer yaşamın Türk
kültürüne etkileri” konusunda görsellerden hareketle özgün bir hikâye yazılması da disiplinler arası birikimi (tarihsel bilgi +
yazma becerisi + görsel okuryazarlık) bir sentez ürün hâline getirir. Sentez ürünler, özellikle ileri düzeyde hazır bulunuşlu-
ğu olan öğrenciler için, bilgi birikimini üst düzey, yaratıcı bir çıktıya dönüştürme fırsatı sunar.

E) ÜRÜNDE ÇEŞİTLİLİK
“Üründe çeşitlilik - ürün çeşitliliği teşvik edilmeli” ifadesi, zenginleştirilmiş ürünlerin tek tip formata sıkıştırılmaması ge-
rektiğine işaret eder. TYMM ve Farklılaştırılmış Öğretim ve Müdahale Stratejileri rehberlerinde, ürün farklılaştırma için
öğrencilerin
• görsel, işitsel, kinestetik, yaratıcı, analitik ve uygulamalı ürünler ortaya koyabilmeleri,
• aynı öğrenme hedefini makale, deney, video, duvar resmi, film şeridi, harita, parodi, rol oynama, pandomim, şiir, diyag-
ram, bilgisayar programı, fotoğraf, robot, broşür, gazete yazısı, senaryo, proje, problem çözme vb. çok farklı yollarla
gösterebilmeleri önerilmektedir.
Ürün zenginleştirmede bu çeşitlilik özellikle
• ilgiye göre farklılaştırma (öğrenci ilgisine uygun ürün seçimi),
• öğrenme profiline göre farklılaştırma (görsel-işitsel-kinestetik-sözel profillere uygun ürün türleri),
• kapsayıcı eğitim (engelli ve farklı öğrenme gereksinimi olan öğrenciler için erişilebilir gösterim yolları) açısından kritik
önemdedir.
Örneğin aynı fen ünitesi sonunda
• bir öğrenci deney tasarlayıp video ile süreci anlatabilir,
• bir diğeri infografik hazırlayabilir,
• bir başkası drama veya rol oynama yoluyla süreci canlandırabilir.
43