Page 33 - Farklılaştırılmış Öğretim Zenginleştirme

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM: ZENGİNLEŞTİRME

Örnek:
Sosyal bilgiler dersinde bir tarihî olayın nedenlerini sıralayan iki farklı metin verilir. Öğrencilerden hangi metnin
daha ikna edici olduğuna kanıta dayanarak karar vermeleri ve gerekçelerini yazmaları istenir.

Bu tür etkinlikler, öğrencilerin “aklına gelen ilk cevabı” söylemek yerine kanıt-gerekçe-sonuç üçlüsü üzerinden düşünme
alışkanlığı geliştirmesini sağlar.

e) Seçme Özgürlüğü
Seçme özgürlüğü, sürece dayalı zenginleştirmenin hem motivasyon hem de öz düzenleme boyutunu güçlendiren temel il-
kelerden biridir. Öğrencilere öğrenme yollarını, çalışma biçimlerini, kaynaklarını ve ürün türlerini belirleme konusun-
da anlamlı seçimler sunulmalıdır. Bu seçimler, tamamen sınırsız bırakılmış bir “serbestlik” değil öğretmenin tanımladığı
düzenli ve pedagojik olarak gerekçelendirilmiş seçenekler arasından seçim yapma imkânıdır.

Örnek:
Türkçe dersinde bir tema çalışılırken öğrencilerin üç farklı metin türünden (öykü, deneme, biyografi) birini seçip
derinlemesine okuma ve sunum yapmaları istenebilir.

Örnek:
Fen dersinde proje çalışması yapılırken öğrenciler üç farklı proje türü arasından (deneysel çalışma, model tasarı-
mı, farkındalık kampanyası planı) seçim yapabilir.

Örnek:
Türk dili ve edebiyatı dersinde “öz yaşam öyküsü yazma” konusunda her öğrenci kendi yaşamından hangi dönemi
öne çıkaracağına karar verir (çocukluk, okul yılları, özel bir anı).

Seçme özgürlüğü, özellikle ileri düzey öğrenciler için sürecin zenginleşmesini, içsel motivasyon ve sahiplenme yoluyla
destekler; öğrencinin kendi öğrenme sorumluluğunu üstlenmesine katkı sağlar.

f) Süreç Çeşitlendirmesi
Süreç çeşitlendirmesi, öğrenme-öğretme sürecinde farklı yöntem ve tekniklerin kullanılması anlamına gelir. Sürece dayalı
zenginleştirme, tek bir yöntem (örneğin sadece anlatım veya sadece soru-cevap) etrafında değil çeşitlilik içeren, esnek ve
öğrenci merkezli bir yapı üzerine kurulmalıdır.
Bu kapsamda;
• proje ve problem temelli öğrenme,
• istasyon çalışmaları ve öğrenme merkezleri,
• küpleme, RAFT, öğrenme menüleri,
• drama ve canlandırma,
• tartışma ve münazara,
• akran öğretimi,
• teknoloji destekli etkinlikler (simülasyon, dijital hikâye anlatımı vb.)
gibi yöntem ve teknikler birlikte kullanılabilir.
Örneğin “sürdürülebilir şehirler” temalı bir ünitede, bir grup öğrenci vaka analizi yaparken diğer bir grup veri analizi ve grafik
yorumlama, bir başka grup ise kampanya afişi tasarlama süreçlerinden geçebilir. Aynı kazanım farklı süreçlerle derinleşti-
rildiğinde zenginleştirme, hem bilişsel hem duyuşsal boyutta güçlenir.

35