Page 83 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI - ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK
9. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Yumurta İçeri, Hava Dışarı!

Konu Açık Hava Basıncı
Bu kapsamlı ders etkinliğinin temel amacı, öğrencilerin sıvılar gibi havanın da bir akışkan
olduğunu kavrayarak ve açık hava basıncının havanın ağırlığından kaynaklandığını bilimsel
olarak tanımlayarak bu konudaki bilişsel yapılarını oluşturmaktır. Bu amaca ulaşmak için
öğretmen, öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini geliştirmeyi hedefleyen tahmin et-göz-
le-açıkla (TGA) stratejisini kullanır. Burada öğrenciler, şişe ve yumurta gösteri deneyinin
Öğrenme Hedefleri sonuçlarını yüksek basınçtan alçak basınca doğru hareket etme prensibi ile açıklayarak iç
ve dış basınç farkının etkilerini net bir şekilde kavrar. Bu yolla açık hava basıncının sıcaklık
ve yükseklik gibi değişkenlerle nasıl değiştiğini öğrenirken aynı zamanda Toricelli Deneyi
gibi fizik tarihi açısından önemli çalışmaları tanır. Son olarak edindikleri tüm bu bilgiyi pipetle
bir şey içmek, vantuzlu askı gibi günlük hayattan örneklere uygulayarak konuyu yaşamla
ilişkilendirme ve bilimsel düşünme becerilerini üst düzeye taşır.

Kimya: Maddenin yapısı, tepkimeleri ve molekül seviyesindeki değişimler
Meteoroloji ve Coğrafya (Atmosfer ve Yükseklik Ilişkisi): Dünya atmosferinin yapısı,
Disiplinler Arası
hava olayları ve iklimin incelenmesi
Bileşenler
Biyoloji/Tıp (Vücut Üzerindeki Etkiler): Açık hava basıncının canlı organizmalar ve insan
fizyolojisi üzerindeki etkileri

Etkileşimli tahta, ağzı yumurtanın bir kısmının girebileceği kadar geniş bir cam şişe, haşlan-
Materyaller
mış ve soyulmuş bir yumurta, kibrit, kâğıt parçaları
Süre 2 ders saati
Soru Cevap Yöntemi: Öğretmen öğrencilerin dikkatini çekmek, onları derse motive etmek
ve ön öğrenmelerini kontrol etmek amacıyla ‘“Açık hava basıncı ile sıvı basıncı arasında
benzerlik var mıdır?’’, “Akışkan nedir?” ve "Akışkanların özellikleri nelerdir?” gibi sorularla
derse giriş yapar.
Sorgulamaya Dayalı Öğrenme: Öğrencilerin sıvı ve açık hava basıncı arasındaki ben-
zerlikleri sorgulamaları sağlanır. Öğrenciler her ikisinin de oluşma nedenleri konusundaki
benzerlikleri sorgulayarak keşfederler.
Deney Tabanlı Öğrenme: Açık hava basıncı ile ilgili yapılan deneyler birçok duyuya hitap
ettiği için öğrenmenin daha kalıcı olmasını sağlar.
Etkinlik Açıklaması Tahmin et-gözle-açıkla: Bu yöntemle öğrencilerin bilgiyi aktif bir şekilde yapılandırarak
kavram yanılgılarının farkına varması sağlanır. Öğrenciler önce deneyin nasıl gerçekleşebi-
leceğini tahmin eder ve daha sonra gözlemler. Tahminleri ve gözlemleri arasındaki çelişki-
leri gören öğrencilerin derse aktif şekilde katılmaları sağlanır. Böylece açık hava basıncının
yumurtayı nasıl ittiğini anlayan öğrenciler açık hava basıncının neden olduğu diğer olaylarla
ilgili daha kolay örnekler verebilirler.
Frayer Modeli: Bu yöntemle öğrencinin açık hava basıncı ile ilişkili olan ve olmayan özel-
likleri listelemesi, örneklendirmesi, örnek oluşturmayan unsurları teşhis etmesi, kavramlar
arasındaki ilişkilerin belirlemesi ve kavramları öğrencilerin kendi cümleleriyle yeniden ta-
nımlayarak cümle içinde kullanması amaçlanmaktadır.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 85