Page 90 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK 9. SINIF. SINIF
9

ETKINLIK 8

TEMA: KALDIRMA KUVVETI
Etkinliğe FIZ.9.3.6. Kaldırma kuvveti ile sıvılardaki basınca neden olan kuvvet arasındaki ilişkiye yönelik
Dönüştürülecek çıkarım yapabilme
Öğrenme Çıktıları

a) Kaldırma kuvveti ile yer değiştiren sıvının ağırlığı arasındaki ilişkiye dair hipotez kurar.
b) Kaldırma kuvveti ile ilgili yaptığı deneyden elde ettiği verileri kullanarak matematiksel modeli
bulur.
Basamaklandırılmış c) Kaldırma kuvveti ve sıvı basıncına ait matematiksel modelleri karşılaştırır.
Bilgi Birimleri ç) Kaldırma kuvveti ve sıvılardaki basınca neden olan kuvvet arasındaki ilişkiye dair önermede
bulunur.
d) Kaldırma kuvveti ve sıvılardaki basınca neden olan kuvvet arasındaki ilişkiye dair değerlen-
dirme yapar.
Öğrencinin yoğunluk kavramını, katı ve sıvıların temel özelliklerini ve sıvı basıncının bağlı oldu-
Ön Koşul Beceriler/ ğu değişkenleri bildiği kabul edilmektedir. Ayrıca öğrencinin ağırlık kavramını, yer çekimi ivmesi-
Temel Kabuller
ni (g) ve temel birim dönüşümlerini (örneğin kg'den g'ye dönüşüm) yapabildiği varsayılmaktadır.
Bazı öğrenciler, sıvı basıncı ve kaldırma kuvvetine ait matematiksel modelleri kurma, değiş-
kenler arasındaki bağıntıyı kavrama ve birim dönüşümlerini doğru gerçekleştirme süreçlerinde
Tema Bazlı Öğrenci zorlanabilir. Özellikle kuvvet, basınç ve yoğunluk kavramlarının karıştırılması kavram yanılgı-
Ihtiyaçları
larına yol açabilir. Bu nedenle görsel modelleme ve deney verisi destekli açıklamalara ihtiyaç
duyulabilir.
Farklılaştırma Alanları

Konu, Uluslararası Uzay İstasyonundaki su damlacıklarının hareketi gibi
Soyutluk (İFS) somut ve ilgi çekici bir görselden yola çıkarak yer çekimsiz ortamda ba-
sınç ve kaldırma kuvveti arasındaki soyut ilişkiye doğru ilerler.

Kaldırma kuvveti sadece “sıvının itmesi” olarak değil cismin alt ve üst yü-
Karmaşıklık (İFK) zeylerine etki eden sıvı basınç kuvvetleri arasındaki fark (matematiksel
model karşılaştırması) olarak analiz edilir.
Içerik Gemi inşaatı, hidrolik mühendisliği ve astrofizik gibi farklı disiplinlerden
Çeşitlilik (İFÇ)
örnekler verilerek konunun uygulama alanları çeşitlendirilir.
Ders “Basınç Kuvvetinden Kaldırma Kuvvetine” teması etrafında organi-
Organizasyon (İFO) ze edilir; deney verileri, matematiksel modelleme ve poster çalışması bu
merkezi fikri destekler.
Seçkin Kişiler Arşimet’in hamamdaki keşfi ve akışkanlar mekaniğinin öncü bilim insanla-
(İFSK) rının düşünce süreçleri tartışılarak tarihsel bağlam kurulur.

Öğrencilerden, bir karton bardağın içinde başka bir karton bardak yüz-
Üst Düzey
Düşünme dürmek için gerekli en az su miktarını araştırmaları, deneysel olarak test
etmeleri ve elde ettikleri sonuçları fotoğraf veya video ile belgeleyerek
(SFÜDD) sınıfta sunmaları istenir.
Süreç
Açık Uçluluk/ “Yer çekimsiz bir ortamda sıvıların basıncı olur mu?” sorusuyla başlayan
İlerletici Süreç süreçte öğrencilerin kendi gerekçelerini oluşturmalarına ve hipotez geliş-
(SFAU) tirmelerine fırsat tanınır.

92 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ