Page 113 - Matematik Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
MATEMATİK
10. SINIF

Roller:
Kalite Kontrol Mühendisi (Veri Analisti): Simülasyon ve formül sonuçlarını kullanarak
hatanın asıl kaynağının hangi makine olduğunu matematiksel olarak ispatlamak zorundadır.
“Bozuk ürünlerin %X kadarı şu makineden geliyor, çünkü...” kalıbını kullanmalıdır.
Fabrika Sahibi (Maliyet Odaklı): Makinelerden yanlış birini bakıma almanın maliyetinden
korkuyor. “Emin misiniz? Yanlış makineyi bakıma alma ile uğraşırsak zarar ederiz. Kanıtınız
nedir?” diyerek mühendisi zorlar.

Müşteri Temsilcisi (Şikayetçi): “Ben elime geçen bozuk ürüne bakarım, bana bu bozuk
ürünün tesadüf olduğunu mu söylüyorsunuz?” diyerek baskı kurar.
Gruplar 5 dakika boyunca tartışır. Mühendis, tahtadaki şema ve simülasyon verisini
kullanarak fabrika sahibini ikna etmeye çalışır (SFÜDD1). Her grup, krizden çıkmak için
aldıkları kararı (ör. A makinesini bakıma alıyoruz çünkü bozuk ürün gelme olasılığı koşullu
olarak %3 çıktı.) sınıfla paylaşır.
Dersin sonunda öğretmen, bu mantığın sadece fabrikada değil, dijital dünyada da
kullanıldığını hatırlatır: “Telefonunuzdaki spam posta filtresi de tıpkı sizin gibi çalışır. Bir
e-postanın içinde ‘KAZANDINIZ’ kelimesini gördüğünde (koşul) o postanın gereksiz (spam)
olma olasılığını hesaplar. Eğer bu olasılık belli bir sınırın üzerindeyse postayı spam kutusuna
atar.” bilgisini verir.
Ardından tüm sınıfa “Bir doktor, hastasının testi pozitif çıktığında (Koşul: B), hastanın
gerçekten hasta olma olasılığını (A) hesaplarken neden sadece testin sonucuna bakmaz?
Bugün öğrendiğimiz örnek uzay daralması mantığıyla yazılı olarak açıklayınız.” (SFAU1)
der ve verilen belirli bir süre sonunda cevapları öğrencilerden toplar.
Öğretmen, öğrencilerin yazdığı cevapları toplarken dersin ana fikrini son bir kez vurgulayarak
kapanışı yapar:
“Bugün gördük ki beynimizdeki sezgiler bazen bizi yanıltabilir. Test pozitifse kesin hastadır
ya da bozuksa kesin B makinesidir, demek kolaydır. Ancak matematik bize şunu söyler: Bir
durumu biliyor olmak (koşul), olasılık evrenimizi daraltır ve gerçeği kesinleştirir. Kâğıtlara
yazdığınız cevaplar, bir doktorun veya bir mühendisin neden sadece hisleriyle değil, verilerle
karar vermesi gerektiğinin kanıtıdır. Gelecek derste, bu daralan evrenlerin (örnek uzayların)
ağaç diyagramlarında nasıl dallanıp budaklandığını göreceğiz.” der ve tahtaya yansıttığı
veya dağıttığı Farklılaştırılmış Ödev Menüsünü kısaca tanıtarak dersi sonlandırır.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 115