Page 39 - ZENGİNLESTİRME-ÖLÇME ARAÇLARI

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
FARKLILAŞTIRMADA ZENGİNLEŞTİRME UYGULAMALARINA YÖNELİK ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ARAÇLARI

Şekil 7. Frayer Modeli Örnek Uygulama.

2.3.3. Yapılandırılmış Grid
Yapılandırılmış grid, öğrencilerin bir konuya ilişkin kavramlar arasındaki ilişkileri ortaya koymalarını sağlayan, kavram
yanılgılarını ve bilgi ağındaki boşlukları görünür kılan tanılayıcı bir alternatif ölçme ve değerlendirme tekniğidir. Bu araç,
özellikle çoktan seçmeli testlerde görülen tahminle doğru yanıta ulaşma (şans başarısı) problemini azaltmak amacıyla
geliştirilmiştir (MEB, 2024).
Grid tekniğinde öğrenciler, genellikle 9, 12 ya da 16 kutucuktan oluşan bir tabloda yer alan kavram, görsel, tanım ya da
formüller arasından sorulara uygun olanları seçmekte veya bu kutucukları mantıksal bir sıraya koymaktadır. Bu yapı
sayesinde yalnızca hatırlama düzeyindeki bilgiler değil analiz, ilişkilendirme ve uygulama gibi üstbilişsel süreçler de
değerlendirilebilmektedir (MEB, 2024a).
Zenginleştirme uygulamaları bağlamında yapılandırılmış grid, öğrencilerin karmaşık ilişkiler kurma, bilgiyi transfer etme
ve derinlemesine düşünme becerilerini ortaya koymada etkili bir öğrenme kanıtı sunmaktadır. Öğrencinin seçtiği doğru
ve yanlış kutucuk örüntüleri, öğretmene hangi kavramların yanlış yapılandırıldığını açık biçimde göstermekte; böylece
hedefe yönelik geri bildirim ve destekleyici öğretim planlanabilmektedir (ODSGM, 2023; MEB, 2024).

2.3.3.1. Kısmi Puanlama
Yapılandırılmış gridin önemli üstünlüklerinden biri, kısmi bilginin ödüllendirilmesine olanak tanımasıdır. Puanlama
sürecinde öğrencinin doğru seçtiği kutucuklar kadar yanlış seçimleri de dikkate alınarak net bir performans gösterge-
si elde edilir. Bu yaklaşım, öğrencinin yalnızca tam doğruya ulaşıp ulaşmadığını değil öğrenme sürecindeki ilerleme
düzeyini de yansıtır (Büyükturan, 2013). Bu yönüyle grid, biçimlendirici değerlendirme anlayışıyla uyumlu olup öğ-
rencinin gelişimsel öğrenme yolculuğunu izlemeye imkân sağlar (MEB, 2024).

2.3.3.2. Kavram Yanılgılarını Belirleme Gücü
Gridde yanlış işaretlenen kutuların birlikte görülme örüntüsü, öğrencinin zihnindeki kavram karışıklıklarını ve eksik
bağlantıları doğrudan ortaya koymaktadır. Bu özellik, yapılandırılmış gridin kavram yanılgılarını tanılamada güçlü bir
araç olmasını sağlamaktadır MEB, 2024a; ODSGM, 2023).

2.3.3.3. Zenginleştirme Bağlamında Uygulama Adımları
Zenginleştirilmiş sınıflarda yapılandırılmış grid uygulaması şu sistematik adımlarla yürütülmelidir:
1. Öncelikle ölçülmek istenen üst düzey beceriler ve öğrenme hedefleri belirlenir (MEB, 2024).
2. Öğrenci düzeyine uygun şekilde grid boyutu (9–12–16 kutu) seçilir.
3. Kutucuk içerikleri tema bütünlüğü korunarak hazırlanır.

41