Page 60 - Tarih Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TARİH
10. SINIF

Görev mektubunda öğrencilerden sadece iş birliği kararını vermeleri değil,
aynı zamanda bu karar için “olası 2 farklı senaryo” oluşturmaları istenir:
Üst Düzey Senaryo 1: Komşu beylikle iş birliği yapılırsa Osmanlı’nın geleceği nasıl
Düşünme şekillenir?
(SFÜDD)
Senaryo 2: İş birliği yapılmazsa veya başka bir strateji izlenirse hangi
riskler doğar?
SFAU1: Doğu Roma, Osmanlı’ya Çimpe Kalesi’ni vermeseydi tarihin akı-
şı nasıl değişebilirdi?
Eğer Osmanlı Beyliği Karesioğulları ile ittifak yapmasaydı, hangi alternatif
yollarla Rumeli’ye geçebilirdi?
Osmanlı’nın 1299–1453 arasındaki büyüme sürecinde en kritik stratejik
karar hangisiydi? Bunun yerine başka hangi karar aynı sonucu getirebi-
lirdi?
Bugün siz bir bey olsaydınız, coğrafyanızın koşullarına göre hangi üç fark-
Açık Uçluluk/ lı stratejiyi seçebilirdiniz?
İlerletici Süreç Eleştirel düşünme, alternatif senaryo üretme, problem çözme, tarihsel çı-
(SFAU) karım yapma ve yaratıcı strateji geliştirme becerilerini öne çıkartan sorular
sorulur.
SFAU2: Görev mektubunda öğrencilerden sadece iş birliği ya da rekabet
seçmeleri değil, aynı zamanda “orta yol” seçeneğini de tartışmaları iste-
nebilir. İş birliği seçeneği: Osmanlı ile ittifak yaparsan hangi avantajları
kazanırsın?
Rekabet seçeneği: Osmanlı ile çatışırsan hangi risklerle karşılaşırsın?
Süreç
Orta yol seçeneği: Ne tamamen iş birliği ne tamamen rekabet anlayışıyla
belirli koşullarda esnek bir politika uygularsan ne olur?

Gruplara kısa kaynak metin parçaları (örn. kronikler, seyyah notları, harita
Keşifçi Öğrenme
detayları) verilir. Öğrenciler bu belgelerden ipuçları toplayarak senaryola-
(SFKÖ)
rını destekler.
Genel tartışma sırasında öğrencilerden yalnızca fikir belirtmeleri değil, her
Akıl Yürütme/ görüşün yanına “kanıt kartı” eklemeleri istenir. Bu kartlara tarihsel olay,
Kanıtlama (SFAY)
belge ya da haritadan ipucu yazılır.
Her grup, ürününü (poster, kısa konuşma, mini tiyatro sahnesi, infogra-
Seçimde Özgürlük fik) kendi tercih ettiği formatta sunar. Böylece öğrenme yolu seçiminde
(SFSÖ)
özgürlük artar.
Gruplar, kararlarını oluştururken en az bir “kanıt kaynağı” göstermek zo-
Araştırma rundadır (harita, tarihsel olay, iktisadi veri, kültürel unsur). Bu, araştırma
Yöntemleri becerisini güçlendirir. Öğrenciler ek kaynaklardan 1299-1453 yılları ara-
(SFARŞ) sında Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’de gerçekleştirdiği siyasi ve
askerî mücadeleleri araştırabilir.
SFGE1: Her grup içinden bir “görev elçisi” diğer grupları 2 dakikalığına
ziyaret ederek onların fikirlerinden bir ipucu toplar. Döndüğünde kendi
grubuna aktarır. Böylece gruplar arası çapraz etkileşim sağlanabilir.
Grup Etkileşimi
(SFGE) SFGE2: Görev mektubu üzerinde tartışma sırasında gruptaki öğrenciler-
den biri “Karesi Beyliği Elçisi” seçilir. Bu öğrenci, kısa süreliğine başka bir
gruba giderek onların görüşlerinden ipuçları toplar ve geri dönerek kendi
grubuna aktarır.

62 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ