Page 80 - Tarih Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TARİH
10. SINIF

Öğretmen; içeriği temel kavramlar ve disiplinler arası bağlantılar etrafın-
da yapılandırmak amacıyla öğrenciden, Osmanlı Devleti’nin fethedilen
topraklardaki kalıcılığını sağlayan güven, ekonomik düzen ve toplumsal
Organizasyon uyum unsurlarını bütüncül bir sistem şeması hâlinde düzenlemesini iste-
(İFO) yebilir. Her başlık için en az iki tarihsel örnekle desteklenen bu şema üze-
rinden öğretmen, "Bu sistemden hangi unsur çıkarılırsa kalıcılık en hızlı
şekilde zayıflar?" sorusunu yönelterek öğrencinin sistem içindeki öğelerin
birbirine bağlılığını ve stratejik önemini analiz etmesini sağlayabilir.

Öğretmen; stratejik dehası ve yönetim anlayışıyla öne çıkan Orhan Bey
üzerine yoğunlaşarak öğrenciye kendisini onun yerine koyacağı bir diji-
tal karar senaryosu hazırlama fırsatı sunabilir, bu kapsamda öğrenciden
Seçkin Kişiler vakıf kurma, adaletli yönetim ve iskân gibi kritik alanlarda en az üç temel
(İFSK) karar belirlemesi istenebilir. Çalışma sürecinde öğrenci, her kararın olası
sonuçlarını ve bu kararların verilmemesi durumunda nelerin değişebilece-
ğini analiz ederek seçkin bir liderin tarihsel süreçteki etkisini kanıta dayalı
argümanlarla ortaya koyabilir.
Üst Düzey Öğretmen öğrenciye “Vakıflar olmasaydı Osmanlı Devleti fethettiği topraklar-
Düşünme da sence ne kadar kalıcı olabilirdi, bu sonuca hangi tarihsel gerekçelere daya-
(SFÜDD) narak ulaştın?” sorusunu sorabilir.
Açık Uçluluk/ Öğretmen öğrenciden incelediği iskân ve istimâlet uygulamalarına baka-
ilerletci süreç rak tek bir kesin yargıya ulaşmaya çalışmadan aynı uygulamanın farklı so-
(SFAU) nuçlar doğurabileceği en az iki farklı ihtimali düşünüp açıklamasını ister.

Öğrenciye "Diğer grupların çalışma konularından hangisi sizin
Keşifçi Öğrenme grubunuzun yaptığı çalışma konusunu tamamlıyor? Neden?" sorusu
(SFKÖ)
sorulabilir.
Akıl Yürütme/
Kanıtlama "Verilen tarihî gazi, ahi, bacı ve derviş rollerinden hangisini seçerdiniz?"
sorusu yöneltilebilir.
(SFAY)
Öğretmen, öğrencinin çalışmasını sunması için dijital sunum (Canva/
Süreç slayt vb.), dramatik canlandırma, infografik/kavram haritası, dijital karar
Seçimde Özgürlük senaryosu veya QR kodlu bilgilendirme panosu yöntemlerinden birini seç-
mesine izin verebilir. Süreç sonunda öğretmen, “Hangi yöntemi, neden
(SFSÖ) seçtin?” ve “Bu yöntem konunun hangi yönünü daha iyi anlamanı sağla-
dı?” gibi yönlendirme sorularıyla öğrencinin kendi öğrenme tercihi üzerine
düşünmesini sağlayabilir.
Öğretmen, araştırma becerilerini geliştirmek amacıyla öğrenciye konuyu
tek bir kaynak yerine farklı yollarla incelemesini tavsiye eden bir yönerge
verebilir; bu kapsamda öğrenci, harita analizi, metin okuma veya görsel/
Araştırma minyatür inceleme yöntemlerinden en az ikisini seçerek her biri için “Bu
Yöntemleri yöntem bana neyi daha iyi fark ettirdi?” sorusuna yanıt veren kısa notlar
(SFARŞ) oluşturabilir. Süreç sonunda öğretmen, “Hangi araştırma yolu konuyu se-
nin için daha anlamlı hale getirdi?” yönlendirici sorusuyla öğrencinin kendi
öğrenme stratejisini sorgulamasını ve ulaştığı bulguları kanıta dayalı ola-
rak açıklamasını isteyebilir.
Grup Etkileşimi Farklı performans seviyesindeki öğrencilerden üç grup oluşturabilir.

82 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ