Page 82 - Tarih Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TARİH
10. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı İskân ve istimâlet

Osmanlı Devleti’nin iskân ve istimâlet politikalarının uygulanmasında etkili olan sosyal ya-
Konu
pılar
Tarih öğrenmenin birey ve toplumların günümüz ve geleceğimize yönelik planlamalarda
Öğrenme Hedefleri
faydalarını göstermek.
Disiplinler Arası Coğrafya, uluslararası ilişkiler
Bileşenler
Materyaller Etkileşimli tahta, ders kitapları, bilgisayar vb.
Süre 2 ders saati
Bu etkinlikte; Osmanlı Devleti’nin fethedilen topraklarda kalıcılığını sağlayan toplumsal di-
namiklerin analiz edilmesi ve öğrenci merkezli bir tarihsel empati sürecinin kurgulanması
amacıyla doğrudan anlatım ve RAFT tekniklerinden yararlanılmıştır.
Doğrudan Anlatım: Öğretmen tarafından dersin girişinde, Kuruluş Dönemi’ne ait harita
üzerinden siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel verilerin analiz edilmesi amacıyla tercih edil-
miştir. Bu teknik, öğrencilerin iskân ve istimâlet politikalarının kavramsal tanımlarına dair
sağlam bir akademik temel oluşturmalarını ve genişleme siyasetine ilişkin farkındalık kaza-
Etkinlik Açıklaması
narak araştırma sürecine hazırlıklı başlamalarını sağlar.
RAFT (Rol, Izleyici, Format, Konu): Öğrencilerin Osmanlı sosyal yapısında etkili olan
Vakıflar, Ahiler, Gaziler ve Bacılar gibi farklı rollerin perspektifini benimseyerek içeriği ki-
şiselleştirmeleri amacıyla kullanılmıştır. Bu zenginleştirme stratejisi; ham tarihsel bilginin
görev listeleri, infografikler veya drama senaryoları gibi özgün ürünlere dönüştürülmesini
sağlayarak, öğrencilerin adalet ve aidiyet gibi soyut kavramlar ile devletin sürdürülebilirliği
arasındaki nedensel bağları kurmalarını destekler.
Öğretmen, etkileşimli tahtada Kuruluş Dönemi’ne ait haritayı açar. Açtığı haritadan öğrencilerin
siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel sonuçlar çıkarmalarını isteyerek derse başlar (EK 1). Öğren-
cilerden gelen cevapları aşağıdaki gibi konu başlıkları ile tahtaya yazar.
Siyasi ¡ Osmanlıların Asya kıtasından Avrupa’ya doğru genişlemiştir.
Sosyal ¡ Gayrimüslim nüfusunun artmıştır.
Ekonomik ¡ Ticaret yollarına sahip önemli şehirleri alınmış ve bu bağlamda vergi gelirleri
artmıştır.
Kültürel ¡ Müslüman bir devlet olarak gayrimüslim tebaasına (halk) adaletle davranmıştır.
Uygulama Aşamaları Osmanlı Devleti’nin fethettiği topraklarda kalıcı olabilmek için izlediği iskân ve istimâlet poli-
tikalarının tanımlarını verir. Ardından dersin konusunu “Osmanlı Devleti’nin iskân ve istimâ-
let politikalarının uygulanmasında etkili olan sosyal yapılar” olarak belirler (IFS, IFÇ).
Öğretmen konuyu belirledikten sonra RAFT ismindeki her bir harfi sembolize eden bile-
şenler için görevler oluşturur. Öğretmen; RAFT tablosunda konunun anlaşılması için roller,
hitap ettiği izleyici kesim, temanın özetlendiği bölüm ve araştırma sonucunun sunulacağı
liste, infografik, bulmaca veya bilgi görselleri hazırlama konusunda öğrencilere seçme hakkı
tanımalıdır. Görev tablosu olarak kullanılacak örnek RAFT tablosu aşağıda sunulmuştur
(IFO, IFSK):

84 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ