Page 105 - Türk Dili ve Edebiyatı Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
10. SINIF

Öğrenciler sıra arkadaşlarıyla eşleşerek fikirlerini tartışır ve ortak bir “öğüt” cümlesi belirler
(SFAU1, ÜFGHP1).
Gruplar belirledikleri temayı ve öğüdü sınıfla paylaşır. Öğrencilerin yazacakları fablın iskele-
tini oluşturmaları ve soyut düşünceleri somutlaştırmaları için öğrencilere grafik düzenleyici-
ler dağıtılır. Öğrencilerden “serim, düğüm, çözüm, öğüt” bölümlerini içeren bu düzenleyiciyi
doldurmaları istenir (EK 1).
Öğrencilerin yazma amaçlarını ve hitap edilecek kitleyi netleştirmelerine yardım etmek için
RAFT (Rol, Izleyici, Format, Tema) stratejisi uygulanır. Öğrencilere aşağıdaki gibi bir RAFT
tablosu sunulur ve kendi senaryolarını seçmeleri istenir (SFSÖ1, SFARŞ1).

Rol Izleyici Format Tema
Karınca Ilkokul öğrencileri Düzyazı Yardımlaşma
Yaşlı bir meşe
Ebeveynler Manzum hikâye Zaman yönetimi
ağacı
Bulut Sınıf arkadaşları Düzyazı Dürüstlük

Yazma Sırası:
Öğretmen, öğrencilerden RAFT tablosunda belirlenen plana uygun olarak en az iki hay-
van karakterin konuştuğu bir taslak fabl metni yazmalarını ister (IFK1, SFÜDD1, ÜFÜÇ1).
Bunu yaparken en az üç deyim veya atasözü kullanarak anlatımı zenginleştirmeye, fablın
“düğüm” bölümünde kahramanlar arasında geçen tartışmayı diyalog tekniğiyle yazmaya,
mekân tasvirini fabl türünün özelliklerine uygun olarak yapmaya dikkat etmeleri gerektiğini
söyler (IFO1, SFKÖ1).
Taslak metinler oluşturulduktan sonra, akran değerlendirmesi ve metni geliştirme aşama-
sında küpleme stratejisi kullanılır (FÖOD-OTÖ1). Öğrenciler taslaklarını bir arkadaşıyla de-
ğiştirir. Öğretmen küp kullanarak şu yönergelere göre öğrencilerden arkadaşının kâğıdını
incelemelerini ister:
1. Tanımla: Fablın ana karakterleri kimdir? Tanıtın.
2. Karşılaştır: Bu hikâye klasik La Fontaine masallarına benziyor mu?
3. Ilişkilendir: Verilen öğüt günümüz dünyasında hangi duruma uyuyor?
4. Analiz Et: Serim, düğüm, çözüm bölümlerine ayrılmış mı?
5. Uygula: Metindeki dil ve anlatım hedef kitleye uygun mu (SFAY1)?
6. Tartış (Eleştir): Metnin en güçlü ve geliştirilmesi gereken yönü nedir?
Yazma Sonrası:
Öğrenciler, küpleme aşamasında arkadaşlarından aldıkları dönütlere göre metinlerini revize
eder ve temize çekerler (IFÇ1, ÜFSÜ1, ÜFD1).
Dersin sonunda, öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerini değerlendirmeleri ve öğretmenle
bireysel iletişim kurabilmeleri için etkileşimli günlükler kullanılır (ÜFGAK1). Öğrencilerden
defterlerine şu soruların cevabını içeren kısa bir not yazmaları istenir:
“Bugün fabl yazarken en çok hangi aşamada (kurgu, karakter seçimi, öğüt bulma) zorlan-
dım?”
“Hangi strateji yazmamı kolaylaştırdı?”.
Öğretmen bu günlükleri toplayarak bir sonraki derste öğrencilere yazılı geri bildirim verir.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 107